ተል አቪቭና ጋዛ ከተማ የእህትማማች ከተሞች ለመሆን ቃል በገቡበት ወቅት

ተል አቪቭና ጋዛ ከተማ በአንድ ወቅት፣ ቢያንስ በወረቀት ላይ፣ እህትማማች ከተሞች ነበሩ። በ24 ሴፕቴምበር 1998 ከንቲባዎቻቸው ሮኒ ሚሎ (Roni Milo) እና አዑን አል-ሻዋ (Aoun al-Shawa) ከባርሴሎና ከንቲባ ጆአን ክሎስ (Joan Clos) ጋር በመሆን የትብብር ስምምነት ተፈራርመዋል። የማዘጋጃ ቤት ልውውጦችና የባህል ፕሮጀክቶች የኦስሎ ዲፕሎማሲያዊ ተስፋዎችን ወደ ነዋሪዎች ዕለታዊ ግንኙነት እንዲተረጉሙ ታስቦ ነበር። ባርሴሎናም ይህን ጥረት በገንዘብ ለመደገፍ ነበር።

የ1995ቱ የኦስሎ II ስምምነትና የ1997ቱ የሄብሮን ፕሮቶኮል የሰላም ሂደቱን እያንቀሳቀሱ ቢቆዩም፣ የፍልስጤም አጥፍቶ ጠፊዎች ጥቃቶች ቅናሾች ደኅንነትን ያመጣሉ በሚለው ላይ የእስራኤላውያንን ጥርጣሬ አባብሰውታል። ተቃውሞ ቢኖርም የተል አቪቭ ከተማ ምክር ቤት ስምምነቱን አጽድቋል።

የተስፋ የተሰጠው አጋርነት ፈጽሞ አልዳበረም። ሁለተኛው ኢንቲፋዳ መተማመንን አፈራርሷል። እስራኤል በ2005 ሰፈራዎቿንና ወታደራዊ መገኘቷን ከጋዛ አስወጣች፤ ሐማስ በ2006 በተካሄደው የፍልስጤም የሕግ አውጪ ምርጫ ትንሽ ብልጫ አግኝቶ አሸነፈ፤ ከዚያም በ2007 ጋዛን በኃይል በመቆጣጠር የፋታህ አባላትን ገደለ ወይም አባረረ። በያሲር አራፋት የፍልስጤም አስተዳደር ሥር የተፀነሰ ስምምነት አሁን የእስራኤልን መጥፋት ለማምጣት ቁርጠኛ ከሆነ የሽብር እንቅስቃሴ ጋር ተፋጠጠ።

ያኔም ቢሆን ተል አቪቭ በሩን ክፍት አድርጋ ቆይታለች። በ2008፣ የእስራኤል ማኅበረሰቦች በሮኬት ጥቃት ሥር በነበሩበትና ወታደሩ ጊላድ ሻሊት በጋዛ በምርኮ በነበረበት ወቅት፣ ከንቲባ ሮን ሁልዳይ የምክር ቤት አባላትን ስምምነቱን ከመሰረዝ ይልቅ እንዲያቀዘቅዙት አሳስበዋል። እነርሱም ተስማሙ፤ ሁኔታዎች ሲሻሻሉ የትብብር ዕድሉ እንዲቀጥል አደረጉ።

ሐማስ ግን በምትኩ የጦር መሣሪያ ክምችቱንና ወታደራዊ መሿለኪያዎቹን አስፋፋ። በእስራኤል ሲቪሎች ላይ የፈጸማቸው ልዩነት የለሽ የሮኬት ጥቃቶች ሕገ ወጥ ነበሩ። የሰው ጋሻ የማድረግ ስልቱ ፍልስጤማውያንን አደጋ ላይ የጣለ ሲሆን፣ እስራኤል የሲቪል ጉዳትን ለማስቀረት የምታደርገውን ጥረት የሚበዘብዝ ነበር። በ2012 ከጋዛ የተተኮሱ ሮኬቶች የተል አቪቭን አካባቢ ደረሱ። በወረቀት ላይ የጋዛ እህት ከተማ የነበረችው በተግባር ዒላማ ሆነች።

በባርሴሎና ግን የካታሎኒያ የፍልስጤም ማኅበረሰብ (Palestinian Community of Catalonia) እስከ 2009 ድረስ የተል አቪቭ አጋርነት እንዲቋረጥ ጠየቀ። በዚያው ዓመት ጃንዋሪ፣ በባርሴሎና የሚገኘው ቃል አቀባዩ ሳላህ ጃማል (Salah Jamal) ሐማስ አረቦችን “ኢምፔሪያሊስታዊ ዕቅዶችን የመቃወም ንግግሩ” ዙሪያ ለማሰባሰብ ያለውን አቅም አጉልቶ ሲያሳይ፣ እስራኤልን “የፍልስጤምን ጉዳይ ለማጥፋት” ትፈልጋለች ሲል ከሷታል። በ2014 የድርጅቱ ድረ ገጽ፣ እስራኤላዊው አክቲቪስት ሚሼል ዋርሻቭስኪ (Michel Warschawski) ሐማስን “ከሁሉም በላይ የተቃውሞ እንቅስቃሴ ነው” ሲል የገለጸበትንና “ቻርተሩ ፈጽሞ አላስጨነቀኝም” ብሎ ያወጀበትን ቃለ መጠይቅ ዳግም አሳትሟል። ሊበራል የሆነች እስራኤላዊት ማዘጋጃ ቤት መገለል ሲደርስባት፣ የሐማስ ጥቃት ግን ተገቢ እንደሆነ ተደርጎ ቀረበ።

በ2017፣ በባርሴሎና ከተማ ምክር ቤት በገንዘብ የሚደገፈው የሊተራል (Literal) የመጽሐፍ ፌስቲቫል አውሮፕላን ጠላፊዋን ሌይላ ኻሊድን (Leila Khaled) አስተናግዷል። እርሷ በአውሮፓ ኅብረት የሽብር ድርጅቶች ዝርዝር ውስጥ በሰፈረው የፍልስጤም ነፃ አውጪ ሕዝባዊ ግንባር (Popular Front for the Liberation of Palestine) ውስጥ ጎላ ያለ ሰው ነበረች። የፌስቲቫሉ መርሐ ግብር የመጀመሪያ ጠለፋዋን “ሙሉ በሙሉ የተሳካ” ሲል ጠርቶታል። ምክር ቤቱ ተናጋሪዎቹን የመረጠው እርሱ አለመሆኑን ገልጿል። ሆኖም የሕዝብ ገንዘብ በእስራኤል ላይ የሚደረግን የትጥቅ ትግል መከላከሏን ለቀጠለች ሰው መድረክ እንዲመቻች አግዟል።

በፌብሩዋሪ 2023፣ የባርሴሎና ከንቲባ አዳ ኮላው (Ada Colau) የተል አቪቭ ስምምነትን ጨምሮ ከእስራኤል ጋር ያላትን ግንኙነት አገደች። ኮላው የምትቃወመው የመንግሥት ፖሊሲ መሆኑን አጥብቃ ብትናገርም፣ ማዕቀብ የጣለችው ፖለቲካው ከጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ ፖለቲካ ጋር ሊመሳሰል በማይችል ማዘጋጃ ቤት ላይ ነበር። የስፔን የአይሁድ ማኅበረሰቦች ፌዴሬሽን ውሳኔውን “የተራቀቀ ፀረ-ሴማዊነት” ሲል አውግዞታል። የሶሻሊስት ተተኪዋ ጃውመ ኮልቦኒ (Jaume Collboni) በዚያው ዓመት ሴፕቴምበር ግንኙነቱን ሲመልስ፣ የኮላው ፓርቲ ለ“ጽዮናዊ ሎቢ” ተንበርክኳል ሲል ከሶታል።

ሐማስ በ7 ኦክቶበር 2023 አይሁዶችን ከጨፈጨፈ በኋላ፣ እስራኤል ዜጎቿን የመከላከል መብትም ግዴታም ነበረባት። ሆኖም የባርሴሎና መሪዎች ሐማስን ለማሸነፍ የተካሄደውን ዘመቻ ለመገለል ምክንያት አድርገው ወሰዱት። ኮላው የዘር ጭፍጨፋ ስትል ጠርታዋለች። ዓለም አቀፉ የፍትሕ ፍርድ ቤት (ICJ) በጃንዋሪ 2024 ያወጣቸው ጊዜያዊ እርምጃዎች እንዲህ ዓይነት ድምዳሜ አላስቀመጡም፤ የክሱ ፍሬ ነገር ገና ያልተወሰነ ሆኖ ቀጥሏል። ይህ ውንጀላ እንደ እውነታ ተደርጎ ቀረበ፤ ይህም የታሪክ ምሁሩ ሳይመን ሻማ (Simon Schama) “አዲሱ የደም ውንጀላ” ብሎ ለጠራው ነገር ይፋዊ ተዓማኒነት ሰጠው።

በሜይ 2025፣ የባርሴሎና ምክር ቤት የማዘጋጃ ቤቱን ስምምነት አቋረጠ። የ20 ነጥብ ውሳኔው የሁለት መንግሥታት መፍትሔን ቢደግፍም ሐማስን አንድ ጊዜ እንኳ አልጠቀሰም። ከእስራኤል እርምጃ ጠየቀ፤ ነገር ግን የዘር ማጥፋት ዓላማዎቹ—የእስራኤል መጥፋትና የአይሁዶች መገደል—በመሥራች ቻርተሩ ላይ በግልጽ የሰፈሩለትን የሽብር እንቅስቃሴ ለማሸነፍ ለእስራኤላውያን አንዳች ተዓማኒ ስትራቴጂ አላቀረበም። ሐማስ ውሳኔውን በደስታ የተቀበለው ሲሆን፣ ተል አቪቭን “የተያዘች ከተማ” ሲል ገልጿታል።

በማድሪድ ያለው መንግሥትም የባርሴሎናን አካሄድ አስተጋብቷል፦ በሴፕቴምበር 2025 ጠቅላይ ሚኒስትር ፔድሮ ሳንቼዝ እስራኤልን “መከላከያ የሌለውን ሕዝብ እያጠፋች ነው” ሲሉ የከሰሱ ሲሆን፣ በእርሷ ላይ ተጨማሪ ገደቦችን አስታውቀዋል።

ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ ከ7 ኦክቶበር 2023 ጭፍጨፋ በኋላ በስፔን ፀረ-ሴማዊነት ጨምሯል። የአገሪቱ የፀረ-ሴማዊነት ታዛቢ ተቋም በ2022 34 ክስተቶችን፣ በ2023 ደግሞ 60 ክስተቶችን መዝግቧል። የስፔን የአይሁድ ማኅበረሰቦች ፌዴሬሽን በ2025 221 ፀረ-ሴማዊ ክስተቶችን መዝግቧል፤ ይህም በ2024 ከነበረው 193 ጨምሯል። የፌዴሬሽኑ ፕሬዚዳንት ዴቪድ ኦባዲያ (David Obadía) የአይሁድ ልጆች በፖሊስ ጥበቃ ሥር ትምህርት ቤት እንደሚገቡ ገልጸዋል። ሆኖም በሴፕቴምበር 2026 የወጣቶችና ሕፃናት ሚኒስትር ሲራ ሬጎ (Sira Rego) “ከወንዙ እስከ ባሕሩ” ነፃ የሆነች ፍልስጤምን ደግፈዋል። አንዲት ሚኒስትር የአይሁድ ሕዝብን የራስን ዕድል በራስ የመወሰን መብት የሚክድ ፀረ-ሴማዊ መፈክር በምትቀበልበት ወቅት፣ የማድሪድ የሁለት መንግሥታት ድጋፍ ነኝ ማለት ባዶ ይሆናል።

የባርሴሎና እርምጃዎች የፍርድ ቤት ምርመራንም አላለፉም። በኦክቶበር 2026 የካታሎኒያ ከፍተኛ ፍርድ ቤት በ2023 ከእስራኤል ጋር የነበረውን ግንኙነት ማገዷና የግዥ ገደቦቿ አድሏዊና ከማዘጋጃ ቤት ሥልጣን በላይ ናቸው ተብለው የተሰረዙበትን ውሳኔ አጽድቋል። በ2025 የተል አቪቭ ስምምነት የተቋረጠበት የተለየ ውሳኔ ግን ከፍርዱ ወሰን ውጪ ነበር።

የፖለቲካው ድርብ መለኪያ ግልጽ ነበር፦ ባርሴሎና ከዴሞክራሲያዊቷ እስራኤል ሰፊ ለውጦችን ትጠይቃለች፤ በጋዛ ካለው የሐማስ አምባገነናዊ አገዛዝ ግን ምንም አትጠይቅም። አብሮ መኖርን እየሰበከች፣ ለትብብር የሚሆን መስመር ክፍት አድርጋ የቆየችውን እስራኤላዊት ከተማ አገለለች። በሰላም ስም ድልድይ አፈረሰች። ሐማስ አጨበጨበ።