የአውሮፓ ኅብረት በሙስሊም ወንድማማቾች ማኅበር ላይ እርምጃ ወሰደ፣ አባል አገሮችስ ይከተሉ ይሆን

የአውሮፓ ፓርላማ ዋሽንግተን ባለፈው 1 ዓመት ሙሉ አጋሮቿን እንዲወስዱት ስትገፋፋ የነበረውን እርምጃ ወስዷል። የአውሮፓ መንግሥታት የሙስሊም ወንድማማቾች ማኅበርን እንደ የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ አስገራሚ ጉዳይ ሳይሆን እንደ የፀጥታ ችግር እንዲመለከቱት ለመንግሥታቱ መልዕክት አስተላልፏል።

በ8 ኦክቶበር 2026 በስትራስቡርግ የተሰበሰቡ የሕግ መወሰኛ አባላት “ኢስላሚስታዊ ሰርጎ ገብነት” (Islamist entryism)ን ለመመከት የአውሮፓ ኅብረት ስትራቴጂ እንዲዘጋጅ የሚጠይቅ ውሳኔ አጽድቀዋል፤ እንዲሁም አባል አገሮች ከማኅበሩ ጋር ግንኙነት ያላቸው ሰዎችና ድርጅቶች በብሎኩ የአሸባሪ ዝርዝር ውስጥ የሚካተቱ መሆን አለመሆናቸውን እንዲገመግሙ ጥሪ አቅርበዋል። ድምጽ አሰጣጡ 381 ለ167 ሆኖ፣ 15 ድምጸ ተዓቅቦ ተመዝግቧል። ጽሑፉን ያዘጋጁት ለምክር ቤቱ ትልቁ ቡድን ለሆነው መካከለኛ-ቀኝ የአውሮፓ ሕዝቦች ፓርቲ የፈረንሳይ ሕግ መወሰኛ ሴሊን ኢማር (Céline Imart) ሲሆኑ፣ የአውሮፓ ወግ አጥባቂዎችና ተሐድሶ አራማጆች ደግሞ ድምጽ አሰጣጡ እንዲካሄድ ጠንክረው ዘመቻ አካሂደዋል።

ውሳኔው የፖለቲካ ክብደት ቢኖረውም የሕግ አስገዳጅነት የለውም። ማንኛውንም መንግሥት እንዲሰራ አያስገድድም፣ ከእርሱም በኋላ ምንም የበጀት ውሳኔ አልተከተለም። ማንኛውም የአሸባሪነት ዝርዝር ላይ ማካተት በብሔራዊ የፍትሕ ወይም የአስተዳደር ባለሥልጣን ውሳኔና በየአውሮፓ ኅብረት ምክር ቤት የአባል አገሮች ሙሉ በሙሉ ስምምነት ያስፈልገዋል። ክርክሩ አሁን ወደዚያ ተዛውሯል።

የትራምፕ አስተዳደር በዚህ ጉዳይ ቀድሞ ሄዶ ነበር። ዘመቻው በኖቬምበር 2025 በወጣ የአስፈጻሚ ትዕዛዝ ጀምሯል፣ በጃንዋሪ ደግሞ የአሜሪካ ግምጃ ቤትና የአሜሪካ ውጭ ጉዳይ መሥሪያ ቤት የማኅበሩን የግብፅ፣ የዮርዳኖስና የሊባኖስ ቅርንጫፎች ሐማስን እየደገፉ ነው በማለት ፈርጀዋቸዋል። የሱዳኑ ቅርንጫፍ በማርች 2026 ተጨምሯል።

ከዚያም ግምጃ ቤቱ እስከ አውሮፓ ራሷ ድረስ በመዘርጋት፣ በጃንዋሪ በብሪታንያ መሠረት ያደረገ አክቲቪስት ዛሄር ቢራዊ (Zaher Birawi)ን፣ በጁላይ ደግሞ እርሱ የማኅበሩ አጠቃላይ ጽሕፈት ቤት (General Secretariat) ዋና ጸሐፊ ነው ያለውን መሐሙድ አል-አብያሪ (Mahmoud al-Abyari)ን ማዕቀብ ጥሏል፤ ይህም በፀረ-ሽብር ጥናት ባለሙያው ሮቢን ሲምኮክስ (Robin Simcox) ባደረገው ዳሰሳ መሠረት ነው። ቢራዊ ክሶቹን ይክዳል፣ አል-አብያሪም ስያሜውን ሐሰት ነው ሲል አጣጥሎታል።

ፓሪስም በተመሳሳይ ጎዳና ተንቀሳቅሳለች። በ2025 መንግሥት ባዘዘው ማኅበሩ በፈረንሳይ ውስጥ ያለውን ተጽዕኖ የተመለከተ ሪፖርት ተከትሎ፣ ብሔራዊ ምክር ቤቱ በጃንዋሪ ንቅናቄው በአውሮፓ ኅብረት ዝርዝር እንዲካተት የሚጠይቅ የራሱን ውሳኔ አጽድቋል። የስትራስቡርጉ ድምጽ አሰጣጥ ከተካሄደ ከጥቂት ቀናት በኋላ፣ የፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ የአረብና የአፍሪካ ጉዳዮች ከፍተኛ አማካሪ መሳድ ቡሎስ (Massad Boulos) ውሳኔውን በይፋ አመስግነዋል።

የአውሮፓ የመረጃ አገልግሎቶች ማኅበሩ በአህጉሪቱ ላይ ያለውን ስፋት ለብዙ ዓመታት ሲገልጹ ቆይተዋል። በ2023 ከኦስትሪያ፣ ከቤልጂየም፣ ከፈረንሳይ፣ ከጀርመን፣ ከኔዘርላንድስ፣ ከስፔንና ከስዊድን የፀጥታ አገልግሎቶች የተገኙ ይፋዊ ግምገማዎችን ያሰባሰበ ጥንቅር ሰፊ መግባባት መኖሩን አመልክቷል፤ ማለትም ምስጢራዊና ተዋረዳዊ የሆነ ውስጣዊ አንኳር፣ አባልነት ተደብቆ መቆየትና በይፋ ራሳቸውን ነፃ የሚመስሉ መስጊዶች፣ የበጎ አድራጎት ድርጅቶች፣ የተማሪዎች ቡድኖችና የወጣቶች አካላት በቀለበት መልክ መኖራቸው ነው። በጀርመን የሰሜን ራይን-ቬስትፋሊያ ክልል ያለው የአገር ውስጥ የመረጃ ጽሕፈት ቤት ስትራቴጂውን “ከታች የሚጀምር እስላማዊ ማድረግ” (Islamization from below) ብሎ ይጠራዋል።

እነዚሁ አገልግሎቶች ግን ንቅናቄውን አሸባሪ ለማለት እስካሁን እጃቸውን አላነሱም። አንድም የአውሮፓ አገር ስያሜ አልሰጠውም፣ የጥንቅሩ ደራሲ ሎሬንሶ ቪዲኖ (Lorenzo Vidino) ደግሞ ችግር ቢኖርበትም ዓመፅ የማይፈጽም እንደሆነ ያየዋል። የፈረንሳይ የአገር ውስጥ ጉዳይ ሚኒስትር ሎራን ኑኔዝ (Laurent Nuñez) እንኳ በጃንዋሪ ለሕግ መወሰኛ አባላት ማኅበሩ አሸባሪ ንቅናቄ አይደለም ሲሉ አሳስበዋል። “ችግር ያለበት” እና “አሸባሪ” በሚሉት መካከል ያለው ርቀት ምክር ቤቱ የሚቸገርበት ትክክለኛ ነጥብ ነው። የአሸባሪነት ዝርዝር ላይ ማካተት የፍርድ ቤት ግምገማን መቋቋም ይኖርበታል፣ የአውሮፓ ፍርድ ቤቶችም በቀደሙ ጊዜያት በብሔራዊ ባለሥልጣናት ውሳኔ ሳይሆን በጋዜጣ ዘገባ ላይ ተመስርተው የተደረጉ ስያሜዎችን ሽረዋል።

ጽሑፉ ቀድሞ ተጽዕኖ ሊያሳድር የሚችለው በገንዘብ መስክ ነው። ሕግ መወሰኛ አባላት ኮሚሽኑ ከማኅበሩ ጋር ግንኙነት ላላቸው ቡድኖች የሚሰጣቸውን ድጎማ እንዲያቆምና እንዲሁ ዓይነት ቡድኖች የሚቀበሉት የውጭ ገንዘብ ድጋፍ ይፋ እንዲደረግ ይፈልጋሉ። በተጨማሪም በ1996 በብራስልስ የተቋቋመውን፣ ወጣት አክቲቪስቶችን የሚያሠለጥነውንና ፀረ-ሙስሊም መድልዎ በመቃወም የሚዘምተውን በብራስልስ መሠረት ያደረገ መረብ የሆነውን የአውሮፓ ሙስሊም ወጣቶችና ተማሪዎች ድርጅቶች መድረክ (Forum of European Muslim Youth and Student Organizations) በተለይ አንስተዋል። ውሳኔው የአውሮፓ ሙስሊም ወጣቶችና ተማሪዎች ድርጅቶች መድረክ ከአውሮፓ ኅብረት ተቋማት ስብሰባዎች እንዲታገድና የአውሮፓ ኅብረት የተመዘገቡ ሎቢስቶች መረጃ ቋት ከሆነው የግልጽነት መዝገብ (Transparency Register) እንዲሰረዝ ጥሪ ያቀርባል። ቡድኑ ከማኅበሩ ጋር ግንኙነት እንዳለው ለረጅም ጊዜ ሲክድ ቆይቷል።

የአውሮፓ ሕዝቦች ፓርቲ የበጀት ቁጥጥር ቃል አቀባይ የሆኑት የቼክ ሕግ መወሰኛ ቶማሽ ዝዴሆቭስኪ (Tomáš Zdechovský) ከ8 ኦክቶበር ድምጽ አሰጣጥ በፊት ጥያቄውን በግልጽ ቋንቋ አስቀምጠዋል፦ “የአውሮፓ ኅብረትን ገንዘብ ማን እንደሚያገኝ፣ ምን ያህል እንደሆነና በየትኞቹ ፕሮግራሞች በኩል እንደሆነ ማወቅ አለብን።”

በዋሽንግተን አንዳንድ ተንታኞች ለአትላንቲክ ማዶ ትብብር በር እንደተከፈተ ያያሉ። አንድ የጥናት ተቋም ያቀረበው ሐሳብ የውጭ ጉዳይና የግምጃ ቤት መሥሪያ ቤቶች ከአውሮፓ ባለሥልጣናት ጋር በጥርጣሬ ስለሚታዩ የገንዘብ ፍሰቶች፣ አመራርና አገናኞች ዙሪያ ቋሚ የመረጃ ልውውጥ እንዲመሠርቱ ይጠይቃል።

ተቃውሞ በአብዛኛው ከሶሻል ዴሞክራቶች፣ ከአረንጓዴዎችና ከግራ ቡድን የመጣ ሲሆን፣ መሃል ያለው Renew ቡድን ግን ጽሑፉን ደግፏል። ተቺዎች ጽሑፉ ከማኅበሩ ብቻ አልፎ በሰፊው ወደ ሙስሊም ሲቪክና ፀረ-ዘረኝነት ድርጅቶች ይዘልቃል ይላሉ። የማልታ ሌበር ፓርቲ ሕግ መወሰኛ አሌክስ አጁስ ሳሊባ (Alex Agius Saliba) ውሳኔው የማኅበሩን ስም ቢያነሳም፣ ይዘቱ ግን ወደ በጣም ሰፊ የእስላማዊ ማኅበራት ክልል እንደሚዘልቅ ተከራክረዋል። አንድ የአስተያየት ጽሑፍ ድምጽ አሰጣጡን አውሮፓ መካከለኛ-ቀኝ በሙስሊሞች ጉዳይ ላይ ወደ ጽንፈኛው ቀኝ እየተንሸራተተ መሆኑን የሚያሳይ ማስረጃ ነው ብሎ ተንትኖታል።

ኢማር ለዚህ ክስ መልስ ለመስጠት ሞክረዋል፣ እምነትና የፖለቲካ ርዕዮተ ዓለም ለየብቻ መታየት እንዳለባቸው በመግለጽ። የአውሮፓ ወግ አጥባቂዎችና ተሐድሶ አራማጆች ቡድን አባል የሆኑት የቤልጂየም ሕግ መወሰኛ አሲታ ካንኮ (Assita Kanko) ተመሳሳይ አቋም ያቀረቡ ሲሆን፣ የፖለቲካ ኢስላሚዝምን መቃወም ተራ ሙስሊሞችን ዒላማ ማድረግ ሳይሆን ከፈንዳመንታሊስት ጫና መጠበቅ ነው ብለዋል።

ሲምኮክስ ለአውሮፓ መንግሥታት የሚሰጠው ምክር ከመረጃ መጀመር ነው። የእያንዳንዱ አገር የፀጥታ አገልግሎቶች በቤት ውስጥ በማኅበሩ መረብ ውስጥ ያሉት ማን እንደሆኑ መለየት እና ይህንን ምስል ለጎረቤቶቻቸውና ለዋሽንግተን ማስተላለፍ እንዳለባቸው ይከራከራሉ። ለሐማስ የገንዘብ ማሰባሰብ ሽፋን የሚሆኑ የበጎ አድራጎት ድርጅቶች መዘጋት አለባቸው። የፀረ-ሽብር ሕግ የማይጥሱ እጅግ ብዙ አክቲቪስቶች የሚያካትተውን ቡድን በተመለከተ ግን መልእክታቸውንና ምልመላቸውን የሚመክት የተለየ ዕቅድ እንዲዘጋጅ ጠይቀዋል።

ይህ የመጨረሻው ነጥብ ምናልባት ከሁሉም የበለጠ ጠቃሚ ሊሆን ይችላል። አውሮፓ ማኅበሩ አሸባሪ ንቅናቄ ነው ወይስ አይደለም በሚል ክርክር 2 አሥርት ዓመታት አሳልፋለች፣ የማስረጃው ክብደት ግን ይህን ክርክር ፈጽሞ አልወሰነውም። ይበልጥ ቀላል መልስ የሚያገኝ ጥያቄ ግን፣ ከማኅበሩ ጋር ግንኙነት ያላቸው አካላት የሕዝብ ገንዘብ መጠቀም እና ተጽዕኖ ለማሳደር የሚፈልጉባቸውን ተቋማት በተለይ የሚያገኙትን ልዩ ተደራሽነት መቀጠል እንዳለባቸው ወይ የሚል ነው።

ስትራስቡርግ መልሷን ሰጥታለች። ኪሱንም ሆነ የአሸባሪ ዝርዝርን የሚቆጣጠሩት 27ቱ መንግሥታት ያንን በር ለመዝጋት በአንድ ላይ ይስማሙ አይስማሙ ግን ፍጹም ሌላ ጉዳይ ነው።