ኢራን በባሕር ውስጥ ያሉ ኬብሎችን የመቁረጥ ዛቻዋን ብትፈጽም ምን ሊከሰት ይችላል

የትራምፕ አስተዳደር ጥላቻ እንቅስቃሴዎችን እንደገና ለመጀመር እያሰበ ባለበት ወቅት፣ የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ጥበቃ ኃይል (IRGC) ቃል አቀባይ ሁሴን ሞሐቢ (Hossein Mohebbi) በ19 ኦክቶበር 2026 ኢራን በሆርሙዝ የባሕር ወሽመጥ ውስጥ የሚገኙ የባሕር ውስጥ የኢንተርኔት ኬብሎችን ኢላማ ልታደርግ እንደምትችል አስጠንቅቀዋል።

የIRGC የፖለቲካ ጉዳዮች ረዳት የሆኑት የዶላህ ጀቫኒ (Yadollah Javani) በተመሳሳይ፣ ኢራን በፋርስ ባሕረ ሰላጤ ውስጥ የሚገኙ የባሕር ውስጥ የኢንተርኔት ኬብሎችን በማጥቃት ዓለም አቀፍ ንግድን ልታስተጓጉል እንደምትችል ጠቁመዋል።

በ21 ኦክቶበር ጀቫኒ እንዲህ ብለዋል፦ “የእስላማዊ ሪፐብሊኩ እርምጃዎች ብልኃት የተሞላባቸው አንዳንድ ጊዜም አጥቂ ይሆናሉ፤ ምክንያቱም አሜሪካውያን ከቀጣናችን መውጣት አለባቸው … ሁኔታዎችንም ወደ ጦርነት ቅድመ ሁኔታ መመለስ ፈጽሞ አይችሉም።” አጥቂ እርምጃ አሜሪካ ወደፊት ለማጥቃት እንድታመነታ እንደሚያደርጋት በማሳየት፣ “አሜሪካውያን፣ ጽዮናውያን፣ አውሮፓውያንና ደጋፊዎቻቸው” የኢራንን የአሜሪካ ወታደራዊ ሰፈሮችን የመጉዳት አቅም መመልከታቸውን አመልክተዋል።

ጀቫኒ እንዲህ ሲሉ ቀጥለዋል፦ “አሜሪካውያንና በቀጣናው ያሉ የአሜሪካ አጋሮች በቀጣናው ውስጥ ብዙ ንብረቶች አሏቸው። የአገራችንን መሠረተ ልማቶች ካጠቁ፣ እስላማዊ ሪፐብሊኩ መላ አቅሙን ተጠቅሞ ንብረቶቻቸውንና ካፒታሎቻቸውን—የኢንተርኔት ኬብሎችን ጨምሮ፤ በሆርሙዝ የባሕር ወሽመጥ ውስጥ ሰባት ኬብሎች ያልፋሉ—በቀላሉ ማውደሙ ተፈጥሯዊ ነው፤ እንዲሁም በአሜሪካ ላይ ከባድ ጉዳት ማድረሱ አይቀርም” ብለዋል።

ቀጠር እንዲህ ዓይነቱ እርምጃ ኢራንንም እንደሚጎዳ አስጠንቅቃለች። የታስኒም ኒውስ (Tasnim News) በበኩሉ፣ የዓለምን ኢኮኖሚ ማነቅ የኢራን አዲስ አስተምህሮ ነው ሲል መልሷል። አክሎም የኢራን ኢኮኖሚ በኢንተርኔት ላይ ያለው ጥገኝነት አነስተኛ በመሆኑ የሚከተለው መስተጓጎል ሊቋቋሙት የሚቻል እንደሚሆን እና ኢራንም ከኦማን ጋር አማራጭ የመገናኛ መስመር አስቀድማ እንዳቋቋመች ገልጿል። በአንጻሩ ቀጠርን ግንኙነቷ ከተቋረጠ የህልውና ቀውስ ውስጥ የምትወድቅ “ዲጂታል ደሴት” ሲል ጠርቷታል። ቀጠር ለአሜሪካ የምታሳየው አስተናጋጅነት በኢራን ውስጥ በአንዳንድ ክበቦች ተቀባይነት እንዳታገኝ እንዳደረጋት ሁሉ፣ ለኢራን የምታሳየው አስተናጋጅነትም በአሜሪካ ውስጥ ተቀባይነት እንዳታገኝ አድርጓታል።

ኑር ኒውስ (Nour News) እንዲህ ሲል ጽፏል፦ “በቅርብ ቀናት ውስጥ የኢራን ከፍተኛ የደኅንነትና ወታደራዊ ባለሥልጣናት፣ አሜሪካና እስራኤል በኢራን ላይ ሌላ ጥቃት ቢፈጽሙ በፋርስ ባሕረ ሰላጤ ጥልቀት ውስጥ የሚገኙ የኢንተርኔት ኬብሎችን ስለማጥቃት በግልጽ ተናግረዋል።”

ጽሑፉ 80 በመቶ የሚሆነው የዓለም ኢንተርኔት በባሕር ውስጥ ኬብሎች እንደሚሠራ በመጥቀስ፣ “በቅርብ ዓመታት የቀይ ባሕር ተሞክሮ እንዳሳየው ዓለም አቀፍ ኢንተርኔትን ለማስተጓጎል ሁሉንም ኬብሎች መቁረጥ የግድ አይደለም” ብሏል። በ2024 እና 2025 ሁቲዎች በቀይ ባሕር የኢንተርኔት ኬብሎች ላይ ጥቃት በመፈጸም በቀጣናው የኢንተርኔት መስተጓጎል አስከትለው ነበር። ጽሑፉ እንዲህ ዓይነቶቹ ጥቃቶች ተጎጂ ከሆኑ በጦርነቱ ውስጥ ካልገቡ አገራት “ፖለቲካዊና ሕጋዊ” የአፀፋ እርምጃ ሊጋብዙ እንደሚችሉ አስጠንቅቋል።

ይህ ለኢራን አደገኛ እርምጃ ነው። ኢራን የቀጣናውን ግንኙነት ብታስተጓጉል በእርሷ ላይ የሚደርሰው ጉዳት ከጎረቤቶቿ አንጻር አነስተኛ መሆኑ እውነት ቢሆንም፣ ቴህራን ሊመለከታቸው የሚገቡ ሁለት ጉዳዮች አሉ፦ አንደኛ፣ ኑር ኒውስ እንደሚጠቁመው ኢራን ጥቂት ወዳጆች ያሏት በመሆኑ ተጨማሪ አገራትን ወደ ጠላትነት መለወጥ ልታስችል አትችልም። ሁለተኛ፣ የባሕረ ሰላጤው የአረብ አገራት በፍጹም መለኪያ ይበልጥ እንደሚጎዱ እውነት ቢሆንም፣ ኢኮኖሚዎቻቸው ከኢራን ኢኮኖሚ አንጻር በእጅጉ የተሻለ ሁኔታ ላይ ይገኛሉ፤ ሕዝቦቻቸውም የአብዮት አፋፍ ላይ አይደሉም። የኢራን ኢኮኖሚ ለስህተት ትንሽም የሚታገስ ኅዳግ የለውም።

ከሁሉም በላይ የኢራን ስትራቴጂ የረጅም ጊዜ የግንኙነት መስተጓጎልን በመሠረት ያደርጋል። የቀይ ባሕር ኬብሎችን መጠገን በርካታ ወራት ወስዷል። በከፋ ግምት ኢራን፣ ጉዳቱን ለመጠገን በሚላኩ ቡድኖች ላይ በመተኮስ ጥገናውን ማስቀረት እንደምትችል ታስባለች። እንዲህ ማድረግ ብትችል እንኳ፣ ጦርነቱ እንዲባባስ እና የኢራን የባሕር ዳርቻ እንዲያዝ አደጋ ይፈጥራል፤ ምናልባትም እስካሁን ፈቃደኛ ያልሆኑት የእስያና የአውሮፓ የባሕር ኃይሎች እንዲሳተፉ ሊያደርግ ይችላል። በአጭሩ፣ የቀጣናውን ኢንተርኔት ማስተጓጎል ብትሳካላትም ኢራን የፒሮስ ድል (Pyrrhic victory) የሚባል አደጋ ውስጥ ልትገባ ትችላለች።