የHuman Development Fund ገንዘብ ወዴት ይሄዳል

Human Development Fund (HDF) በሕዝባዊ መድረኮቹ ላይ ራሱን “የድህነትን አዙሪት መስበር” ላይ ያተኮረ ዓለም አቀፍ የሰብዓዊ ዕርዳታ የበጎ አድራጎት ድርጅት አድርጎ ያቀርባል። በዋናነት አሜሪካውያን ሙስሊም-አሜሪካውያን ለጋሾችን ዒላማ በማድረግ፣ የአስቸኳይ ጊዜ ምግብ፣ ንጹሕ ውኃና የንጽሕና መሠረተ ልማት፣ የወላጅ አልባ ሕፃናት ድጋፍ እንዲሁም የሕክምና ዕርዳታን ጨምሮ የተለያዩ የሰብዓዊ ዕርዳታ መርሐ ግብሮችን ያስተዋውቃል። በ27 አገሮች ውስጥ የሚሠራ ሲሆን፣ ልዩ ትኩረቱ በጋዛ ላይ ነው።

በ2023 የተመሠረተው ድርጅቱ ግልጽ የሆነ ፀረ-እስራኤል ፕሮፓጋንዳ ባያሰራጭም፣ “የጽዮናዊው ፕሮጀክት ሙሉ በሙሉ የተገነባው በፍልስጤማውያን ጭፍጨፋ ላይ ነው” ሲሉ የተናገሩት የYaqeen Institute for Islamic Research መሥራች ኦማር ሱለይማን (Omar Suleiman) የHDFን ሥራ በጉልህ ከሚያስተዋውቁ ሰዎች መካከል ናቸው።

እንደ ሱለይማን ካሉ ሰዎችና እንደ አልጣፍ ሁሴን (Altaf Hussein) ካሉ ሌሎች ታዋቂ የሙስሊም ምሁራን በሚሰጥ ድጋፍ ምክንያት — ሁሴን በሙስሊም ወንድማማቾች ማኅበር በተመሠረተው Muslim Student Association ውስጥ ለሁለት ዘመን ፕሬዚዳንት ሆነው አገልግለዋል — HDF ከተመሠረተ ወዲህ ያልተለመደ ዕድገት አሳይቷል። ገቢው በ2023 ከነበረው $1.1 million በ2024 ከ$33 million በላይ ደርሷል፤ ይህም ወደ 3,000 በመቶ የሚጠጋ ጭማሪ ነው። ይህ የልገሳ ጭማሪ በአሜሪካ ከሚገኙ ኢስላሚስት መሪዎች ጋር ካለው ግንኙነት፣ በፋይናንስ አሠራሩ ላይ ከሚነሱ ጥያቄዎችና በአገር ውስጥና በውጭ ካለው የዕርዳታ ተቀባዮች መረብ አንጻር ሲታይ በተለይ አሳሳቢ ነው።

የHDF ሕዝባዊ ድጋፍ በአብዛኛው እንደ ሱለይማን ካሉ ሰዎች የሚመጣ ቢሆንም፣ አመራሩ ወደ ፌዴራል ኮንትራት ዓለምም ይዘልቃል። በHDF የሥራ አስፈጻሚ ቦርድ ውስጥ የተዘረዘሩት መሐመድ ሁሴን (Mohamed Hussein)፣ ለመከላከያ ዲፓርትመንት፣ ለአገር ውስጥ ደኅንነት ዲፓርትመንትና ለፌዴራል የስለላ ተቋማት የትርጉምና የባህል ምክር አገልግሎት የሚሰጠው በቨርጂኒያ የሚገኘው Piedmont Global Language Solutions የተሰኘው ድርጅት መሥራችና ዋና ሥራ አስፈጻሚ ናቸው።

የHDF ከDar Al-Farooq Islamic Center ጋር ያለው ትስስር

የHDF መሪዎች በብሉሚንግተን፣ ሚኔሶታ ከሚገኘው Dar Al-Farooq Islamic Center ጋር የቅርብ ግንኙነት አላቸው፤ ይህ ማዕከል በFeeding Our Future የማጭበርበር ተግባር ወቅት በፌዴራሉ የሕፃናት ሥርዓተ ምግብ መርሐ ግብር ሥር የምግብ ማከፋፈያ ቦታ ሆኖ አገልግሏል። ይህ መርሐ ግብር ከዝቅተኛ ገቢ ቤተሰቦች ለሚመጡ ሕፃናት ነፃ ምግብ ለማቅረብ የተመደበውን ወደ $250 million የሚጠጋ ገንዘብ ለመስረቅ በማሴር በደርዘን የሚቆጠሩ ተከሳሾች እንዲፈረድባቸው አድርጓል። ከቦታው ጋር ግንኙነት የነበራቸው አንቀሳቃሾች ከፍተኛ ዕለታዊ የምግብ መጠን ማከፋፈላቸውን ተናግረው የነበረ ሲሆን፣ ዓቃብያነ ሕግ ይህን ቁጥር በኋላ ላይ የተጋነነ ሲሉ ገልጸውታል።

ከDar Al-Farooq ጋር ግንኙነት ካላቸው የHDF ባለሥልጣናት አንዱ የHelping Hand for Relief and Development (HHRD) የቀድሞ የአገር ውስጥ ዳይሬክተር የነበሩት አብዲራህማን አደን ካሪዬ (Abdirahman Aden Kariye) ናቸው። HHRD በFalah-e-Insaniat Foundation (FIF) ጋር የተያያዙ የአጋርነት ክሶች ምክንያት ትኩረት የተሰጠበት ሌላ የሙስሊም ለትርፍ ያልተቋቋመ ድርጅት ሲሆን፣ FIF በአሜሪካ እንደ አሸባሪ የተፈረጀው Lashkar-e-Taiba ሽፋን ድርጅት መሆኑ ተጠቅሷል፤ ይህም የUSAID ኢንስፔክተር ጄኔራል ምርመራ እንዲጀምር አድርጓል። በአሁኑ ወቅት የHDF ሊቀመንበርና ዋና ሥራ አስፈጻሚ የሆኑት ካሪዬ፣ በDar Al-Farooq ኢማም ሆነውም ያገለግላሉ።

ካሪዬ የረጅም ጊዜ የመስጊዱ አባል እና በቦታው የነበረውን የምግብ ሥራ አንዳንድ ገጽታዎች ይቆጣጠር የነበረው ተከሳሽ ሙኽታር መሐመድ ሻሪፍ (Mukhtar Mohamed Shariff) በ2024 ችሎት በቀረበበት ክስ ላይ የመከላከያ ምስክር ሆነው መስክረዋል። የሻሪፍ የረጅም ጊዜ ወዳጅ የሆኑት ካሪዬ በምስክርነታቸው፣ በ2021 አጋማሽ ላይ ኢማም ከሆኑ በኋላ በመስጊዱ የምግብ ማከፋፈል ሂደቱን መመልከታቸውንና የተዘገበው መጠን ተመጣጣኝ መሆኑን ማመናቸውን ገልጸዋል። ዓቃብያነ ሕግ የምስክርነቱን አንዳንድ ገጽታዎች ትክክል ያልሆኑ ሲሉ የገለጹ ሲሆን፣ ሌሎች ምስክሮች ደግሞ የበለጠ ውስን የሆነ ማከፋፈል (በዋናነት በቅዳሜ ዕለት) እንደነበር ተናግረዋል።

የHDF የብሔራዊ ዝግጅቶችና ኦፕሬሽኖች ዳይሬክተር የሆኑት ኻሊድ ኦማር (Khalid Omar) በDar Al-Farooq ዳይሬክተር ሆነውም አገልግለዋል። ማጭበርበሩ በመካሄድ ላይ በነበረበት በ2021፣ ኦማር በኋላ በዕቅዱ ዋና ተዋናይ ሆና የተፈረደባት ኤሚ ቦክን (Aimee Bock) ያከበረ የሽልማት ሥነ ሥርዓት መሪ ሆነው ተሳትፈዋል፤ እሷንም እንደ ጠንካራ የማኅበረሰብ መሪ እና የFeeding Our Future መርሐ ግብር በይፋ አወድሰዋል።

ኦማር በተጨማሪም የISAIAH ከፍተኛ አደራጅ ሲሆኑ፣ ከFaith in Minnesota ጋርም ይሠራሉ፤ ሁለቱም በፖለቲካዊ ማንቀሳቀስ ላይ ያተኮሩ 501(c)(4) የተሟጋችነት መረቦች ናቸው፤ ይህም ፌዴራል የኢሚግሬሽን አፈጻጸም ላይ የሚቃወሙ ዘመቻዎችን ይጨምራል። በ2026 መጀመሪያ ላይ Operation Metro Surge በሚል ስም በሚታወቀው የፌዴራል የኢሚግሬሽን አፈጻጸም ዘመቻ ወቅት፣ እነዚህ መረቦች ሰፊ ሕዝባዊ ሰልፎችን በመምራት በJanuary 23, 2026 የተካሄደ ዋና የእርምጃ ቀን ላይ ተደርሰዋል። በዚያ ዕለት ISAIAH እና Faith in Minnesota በMinneapolis-St. Paul International Airport ሕዝባዊ ተቃውሞ ያዘጋጁ ሲሆን፣ በደርዘን የሚቆጠሩ አክቲቪስቶችና የሃይማኖት መሪዎች በሲቪል አለመታዘዝና ወደ ንብረት በሕገወጥ መንገድ በመግባት ክስ ተይዘዋል።

የHDF የዕርዳታ ተቀባዮች

ዋና መሥሪያ ቤቱ በMichigan እንደሚገኝ በሚገልጹት የHDF የ2024 IRS ሰነዶች መሠረት፣ ከገቢው $16,092,667 የቀጥታ መዋጮ ነበር፣ ይህም በግምት 50 በመቶ ነው። ሌላው ግማሽ ማለትም $16,286,025 የመድኃኒትና የሕክምና አቅርቦቶች “non-cash contributions” ሲሆኑ፣ በዶላር መጠኑ መሠረት በ2024 የበጀት ዓመት መጨረሻ ላይ ያልተከፋፈሉ ሆነው ይታያሉ።

ከገቢው ግማሹ በ2024 መጨረሻ ድረስ ያልተከፋፈለ መሆኑ ሲዘገብ፣ ሌላው ግማሽ እንዴት እንደወጣ ሥራውን የሚያንቀሳቅሰውን ጠንካራ ማሽን ያሳያል። ከFocus on Western Islamism ለቀረቡለት ጥያቄዎች ምላሽ ያልሰጠው HDF፣ በ2024 በአፍሪካ፣ በእስያና በመካከለኛው ምሥራቅ ለዕርዳታ ተቀባዮች ከሰጠው $2.69 million በእጅጉ የሚበልጥ ገንዘብ ለማስታወቂያ ($3.13 million) አውጥቷል።

በ2024 HDF ለ“Advertising and promotion” $3,132,170 ማውጣቱን ዘግቧል፤ ይህም ከጠቅላላ የወጪ በጀቱ ወደ 27 በመቶ የሚጠጋ ነው። ድርጅቱ ግን ከመዋጮዎቹ 9 በመቶ ብቻ ለማርኬቲንግና ለኦፕሬሽን ወጪዎች እንደሚውል በይፋ ያስታውቃል።

እንደ Charity Navigator ባሉ የበጎ አድራጎት ተቆጣጣሪ ድረ ገጾች ያልተለመደ ከፍተኛ የገንዘብ ማሰባሰቢያ ወጪ ያላቸውን ድርጅቶች በሚቀጡበት መሥመር ላይ የማስታወቂያ ወጪው የማስጠንቀቂያ ምልክት እንዳያስነሳ ለማድረግ በሚመስል ሙከራ፣ HDF joint-cost allocation የሚባለውን የሂሳብ አያያዝ ዘዴ የሚጠቀም ይመስላል። የገንዘብ ማሰባሰቢያ ማስታወቂያዎቹ “educational” ወይም “programmatic” ዓላማም እንደሚያገለግሉ በመዘገብ፣ የHDF ሰነዶች የጋራ ወጪውን በProgram Services እና በFundraising Expenses መካከል በትክክል 50/50 የሒሳብ ክፍፍል መድበዋል፤ በእያንዳንዱ ምድብም በትክክል $1,566,085 ተዘግቧል።

የፋይናንስ ይፋዊ መረጃዎች እንደሚያሳዩት በሚሊዮን የሚቆጠር ዶላር ከድርጅቱ አመራር ጋር ለተገናኙ በአሜሪካ መሠረት ላላቸው ለትርፍ ያልተቋቋሙ ድርጅቶች መረብ ተሰጥቷል። እነዚህ ዋና ዋና የዕርዳታ ተቀባይ ድርጅቶች ከHDF ራሱ ጋር የተደራረበ አስተዳደርና አመራር የሚጋሩ ሲሆን፣ ይህም ገንዘቦች ወደ ሰብዓዊ ዕርዳታ ፕሮጀክቶች ሊከታተሉ ከሚችሉበት ይልቅ በአሜሪካ ውስጥ በቅርበት ተያያዥ በሆኑ አካላት መካከል ገንዘብ የሚተላለፍበትን ሥርዓት እንደፈጠረ ያሳያል።

በWarren፣ Michigan የሚገኘው The Miftaah Institute ከHDF $722,000 ተቀብሏል። በIRS ሰነድ ላይ የዕርዳታው ተቀባይ “International Islamic Faith” ተብሎ ቢጠቀስም፣ የተሰጠው የግብር መለያ ቁጥር በቀጥታ ከMiftaah ይፋዊ EIN ማለትም 85-0828075 ጋር ይዛመዳል። Miftaah ከHDF ጎን ለጎን የDar Al-Farooq አጋር ድርጅት ተብሎም ተዘርዝሯል፤ ምሁራኑም በHDF የገንዘብ ማሰባሰቢያ ዝግጅቶች ላይ ይሳተፋሉ። The Miftaah Institute እንደ ሸይኽ ያሲር ቃዲ (Shaykh Yasir Qadhi) እና ኦማር ሱለይማን ላሉ ጽንፈኛ ሰዎች መድረክ በመስጠት በምዕራቡ ዓለም ለአክራሪ ኢስላሚዝም የርዕዮተ ዓለም መብቀያ ሆኖ ያገለግላል። እንደ Qalam Institute ካሉ ድርጅቶች ጋር በሚፈጥረው ስትራቴጂያዊ ጥምረት፣ Miftaah ድንበር ተሻጋሪ የኢስላሚስት አጀንዳዎችን ለአሜሪካ ታዳሚዎች የተለመዱ እንዲሆኑ ያደርጋል።

HDF በተጨማሪም ከDar Al-Farooq ጋር ለተገናኘ ሌላ ድርጅት ለAl Jazari Institute $250,510 ሰጥቷል። Al Jazari Institute ብቻውን የሚቆም ተቀባይ አይደለም፤ Dar Al-Farooq Center በቀጥታ የሚንቀሳቀስበት የወላጅ ለትርፍ ያልተቋቋመ ድርጅትና ዋና የሴሚናሪ መርሐ ግብር ነው። ሩብ ሚሊዮን ዶላር ወደ Al Jazari Institute በማስተላለፍ፣ HDF የተቋሙ ትልቁ ለጋሽ ሆኗል።

ሌላ $52,000 የሆነ ዕርዳታ ለQalam Foundation የተሰጠ ሲሆን፣ የዚህ ድርጅት አመራር በተለይ በTexas መሠረት ካለው Qalam Institute አማካይነት ከHDF የShariah Guidance Board ጋር ይደራረባል፤ በዚህም በኩል በQalam መሥራችና ፕሬዚዳንት በሸይኽ አብዱልናስር ጃንግዳ (Shaykh AbdulNasir Jangda) ይጠቀሳል።

Qalam በአሜሪካ ውስጥ እጅግ አስፈላጊውና ተጽዕኖ ፈጣሪው የዴኦባንዲ ድርጅት ሲሆን፣ ጽንፈኛ ኢማሞችን፣ አስተማሪዎችንና የማኅበረሰብ መሪዎችን በመላ አገሪቱ ወደሚገኙ መስጊዶች የሚያስገባ ዋና የሥልጠና ሴሚናሪ ሆኖ ያገለግላል። ይህም ዓመፀኛ ባህላዊ ቅጣቶችን፣ የወሲብ ባርነትን ያጸደቁና አመንዝሮችን መግደልን የፈቀዱ እንደ አብዱል ናስር ጃንግዳና ሁሴን ካማኒ (Hussain Kamani) ያሉ ዋና መሪዎችን ያጠቃልላል። ካማኒ የምዕራቡን ዓለማዊ ማኅበረሰብ “filth” ሲሉ የፈረጁ ሲሆን፣ “We are surrounded by filth … our environment is full of this filth, everywhere we turn.” ብለዋል።

በአጠቃላይ ከ$1 million በላይ ገንዘብ ከHDF ሥራ አስፈጻሚዎች ጋር ለተገናኘ የድርጅቶች መረብ ተመርቷል።

የአገር ውስጡ የገንዘብ ዱካ ሊከታተል የሚችል ቢሆንም፣ ዓለም አቀፉ የገንዘብ ዱካ ግን ሙሉ የማንነት ድብቅነት ያቀርባል። HDF የውጭ ተቀባዮችን ስም ሙሉ በሙሉ ባዶ በመተው፣ ገንዘቡን ወደ አጠቃላይ ጂኦግራፊያዊ ክልሎች አጣምሮታል። HDF በMiddle East and North Africa ላሉ ያልተገለጹ ተቀባዮች ከ$2 million ትንሽ በላይ፣ በሌሎች የአፍሪካ ክፍሎች ላሉ ስማቸው ላልተጠቀሰ ተቀባዮች $558,000፣ እንዲሁም በSouth Asia ላሉ ስማቸው ላልተጠቀሰ ተቀባዮች ከ$50,000 ትንሽ በታች መስጠቱን ዘግቧል።

የHDF ሰነዶች ከአሜሪካ ውጭ ምንም ቢሮ፣ ሠራተኛና ወኪል እንደሌለው ይገልጻሉ፤ ይህም HDF ሙሉ በሙሉ እንደ የማይታይ የገንዘብ ማስተላለፊያ ድርጅት እንደሚሠራ ያመለክታል። በፌዴራል ሰነዶች ላይ ዓለም አቀፍ ሠራተኞች አለመኖራቸው መመዝገቡ ከማርኬቲንግ ቁሳቁሱ ጋር ይጋጫል። HDF በGaza Relief ፖርታሉ ላይ፣ በጋዛ ውስጥ ተንቀሳቃሽ የሕክምና ካራቫኖችን፣ የሙቅ ምግብ ማብሰያዎችንና በሐማስ የትምህርት ሚኒስቴር የጸደቁ ትምህርት ቤቶችን የሚያስተዳድሩ “over 90 team members” ያሉት የመስክ ሠራተኛ ኃይል በጋዛ ውስጥ እንዳለው ይገልጻል። HDF በተጨማሪም ቁሳዊ ዕርዳታን በድንበር መተላለፊያዎች በኩል ወደ ጋዛ ማጓጓዝ “severely constrained by security restrictions” ሊሆን እንደሚችል ይናገራል። በዚህም ምክንያት አስቀድሞ በጋዛ ውስጥ ካሉ “purchasing available supplies from local wholesalers” ላይ እንደሚመሠረት ይገልጻል።

የHDF አመራር የሙስሊም የበጎ አድራጎት ድርጅቶች በፋይናንስ ሥርዓቱ ውስጥ በሚያጋጥማቸው ምርመራ ላይ እንዳለ በግልጽ የሚያመለክት ነው። HDF በፌስቡክ ገጹ ላይ በ2024 ባወጣው ጽሑፍ፣ ዋና ሥራ አስፈጻሚው አብዲራህማን ካሪዬ የStearns Bank N.A. የIslamic Banking Division ፕሬዚዳንት የሆኑትን ኢርሻድ ራሺድን (Irshad Rasheed) “explore collaboration opportunities” በማለት በድርጅቱ የMinneapolis ቢሮ ማስተናገዳቸውን አስታውቋል። የተገለጸው ምክንያት “strong relationships with banks, especially for Muslim-based charities and organizations often facing debanking challenges.” የሚል ጠቀሜታ መሆኑ ነበር።

ማጠቃለያው ይህ ነው፤ በሁለተኛው የሥራ ዓመቱ $33 million ያሰባሰበው HDF የተሰኘው የበጎ አድራጎት ድርጅት፣ በውጭ አገር ከሰጠው ዕርዳታ የበለጠ ለማስታወቂያ አውጥቷል፣ ከ$1 million በላይ በራሱ አመራር የሚመሩ ድርጅቶች ወደሆኑ አካላት አሸጋግሯል፣ እንዲሁም ስማቸውን ለመግለጽ ፈቃደኛ ላልሆኑ የውጭ ተቀባዮች ተጨማሪ ሚሊዮኖችን እንደሰጠ ዘግቧል፤ ይህ ሁሉ ሲሆን፣ የፌዴራል ሰነዶቹ ምንም ሠራተኛ እንደሌለው በሚያሳዩበት ግዛት ውስጥ ዘጠና ሰዎችን እንደሚቀጥር ለለጋሾቹ እየነገረ ነው። በለጋሾቹ እምነት ጥንካሬ ላይ ተመሥርቶ እንዲህ በፍጥነት ያደገ ድርጅት፣ ለእነርሱም ሆነ የግብር ነፃነቱን ለሰጡት ተቆጣጣሪዎች፣ ከግብር ሰነዶቹ የበለጠ ዝርዝር እና ግልጽ የሆነ የሂሳብ መግለጫ መስጠት እንዳለበት ያመለክታል።