ዋሽንግተን በኢራንና በሩሲያ የክሪፕቶከረንሲ ንግድ ውስጥ ያሉ ክፍተቶችን መዝጋት አለባት

በ1 ኦክቶበር 2026 የአሜሪካ ግምጃ ቤት፣ ሩሲያና ኢራን ማዕቀቦችን እንዲያመልጡ የሚያግዝ የጥላ ባንክ ዝግጅት የሆነውን A7 ኔትወርክ (A7 Network) ድንበር ተሻጋሪ የወንጀል ድርጅት በማለት ፈረጀው። የግምጃ ቤቱ የፋይናንስ ወንጀሎች ማስፈጸሚያ ኔትወርክ (FinCEN) በሦስተኛ አገሮች የሚገኙ ማስመሰያ ኩባንያዎቹን ከአሜሪካ የፋይናንስ ሥርዓት ለማቋረጥ ሐሳብ አቅርቧል። ግምጃ ቤቱ እንዳስታወቀው፣ የሞልዶቫ ተፈላጊ ፖለቲከኛ ኢላን ሾር (Ilan Shor) የመሩትና የሩሲያው “የመከላከያ ባንክ” ፕሮምስቪያዝባንክ (Promsvyazbank) የገነባው የሩሲያ የክፍያ ኔትወርክ፣ የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ጥበቃ ኃይል (IRGC) እንዲሁም “እንደ ሐማስ ያሉ የኢራን ተለጣፊ ኃይሎችን” መደገፉ ተገልጿል።

ፕሮምስቪያዝባንክ የሩሲያ የመከላከያ ውሎች ወደ 70 በመቶ የሚጠጋውን ያስተናግዳል። የ1 ኦክቶበር እርምጃ ጥሩ ጅማሮ ቢሆንም በቂ ርቀት አልሄደም። የአሜሪካ ግምጃ ቤት እንደሚለው፣ እነዚያ ማስመሰያ ኩባንያዎች በጃንዋሪ 2025 እስከ ጁን 2026 ድረስ ከ$17 ቢሊዮን በላይ በማስተናገድ የኢራንን ማዕከላዊ ባንክ፣ IRGCን እና በኢራን የሚደገፉ አሸባሪ ድርጅቶችን ገንዘብ እንዲያዘዋውሩ አግዘዋል። ከA7 ኔትወርክ ማስመሰያ ኩባንያዎች አንዱ ከኢራን የጥላ መርከብ መንጋ ጋር በቀጥታ ግብይት መፈጸሙም ተጠቅሷል።

የብሎክቼይን መዝገቦች ገንዘብ በእነዚህ የተለያዩ ባንኮች፣ ኩባንያዎችና አካላት ውስጥ እንዴት እንደሚንቀሳቀስ ያሳያሉ። በ7 ኦገስት 2026 የአሜሪካ ግምጃ ቤት፣ በጆርጂያ፣ በፖላንድና በተባበሩት የአረብ ኤሜሬቶች ኩባንያዎች ያሉትን የኢራን መድረክ Shelbit ወደ IRGC ዲጂታል ቦርሳዎች ገንዘብ በማዘዋወሩ ፈርጆታል። በብሎክቼይን ኢንተለጀንስና የውሂብ ትንተና ዘርፍ ቀዳሚ ተቋም ተብሎ የሚጠቀሰው TRM Labs፣ ከShelbit ጋር በተገናኙ ዲጂታል ቦርሳዎች በኩል $6.3 ቢሊዮን ማለፉን፣ ከዚህ ውስጥም $318 ሚሊዮን ከA7 ጋር ተያያዥ ተጋላጭነት እንዳለው ተከታትሏል። በ17 ሴፕቴምበር 2025 Shelbit በ4 ዝውውሮች $2 ሚሊዮን ወደ አንድ ዲጂታል ቦርሳ የላከ ሲሆን፣ ይህን ቦርሳ የእስራኤል የሽብር ፋይናንስ መከላከል ብሔራዊ ቢሮ በኋላ የሐማስ መሠረተ ልማት በማለት ፈርጆታል። ይህ የእስራኤል ስያሜ በእነዚህ የመወራረጃ ንብርብሮችና በሐማስ የገንዘብ ድጋፍ መካከል ያለውን ትስስር ያጠናክራል። TRM Labs በብሎክቼይን ላይ ያለው መረጃ ገንዘቡ የት እንደተጓዘ እንጂ ማን ምን እንደሚያውቅ እንደማያሳይ ያስጠነቅቃል። ቢሆንም IRGC፣ ሐማስ እና በሩሲያ መንግሥት የሚደገፉ አካላት አንድ ዓይነት የመወራረጃ ዘዴ መጠቀማቸው ክፉኛ የሚያስወነጅል ነው።

Shelbit፣ A7 እና TokenSpot አንድ የመወራረጃ ንብርብር ይጋራሉ፤ በወገኖች መካከል ገንዘብ ለማንቀሳቀስ ዋነኛ መስመር የሆነው ደግሞ የተረጋጋ ዋጋ ያለው ዲጂታል ገንዘብ USD Tether (USDT) ነው። እያንዳንዱ መድረክ ማዕቀብ ወይም በመጠባበቅ ላይ ያሉ ደንቦች ገጥመውታል፤ ሆኖም የአሜሪካ ግምጃ ቤት እነዚህን እንደ አንድ ኦክቶፐስ ክንዶች አድርጎ አያስተናግዳቸውም። ያ ኦክቶፐስ አሁን Sberbank ነው፤ የሚያገናኘው፣ የሚያቀናጀውና የመጨረሻውን ውጤት ሕጋዊ የሚያደርገው እርሱ ነው።

ሌሎች ክፍተቶችም አሉ። በ2 ጁን 2026 የአሜሪካ ግምጃ ቤት የውጭ ንብረቶች ቁጥጥር ጽሕፈት ቤት (OFAC)፣ በኢራን ትልቁ የክሪፕቶከረንሲ መለዋወጫ የሆነውን Nobitex እና ሌሎች 3 የኢራን የአገር ውስጥ መለዋወጫዎችን በመፈረጅ የኢራንን ካፒታል እንደ Shelbit ወዳሉ የባሕር ማዶ ንብርብሮችና ወደ ትይዩ የሩሲያ ሥርዓቶች እንዲያመራ አስገድዷል። የሩሲያ ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን በ4 ኦገስት 2026 የፈረሙት Federal Law 282-FZ፣ የሩሲያ ድርጅቶች የውጭ ንግዳቸውን በዲጂታል ገንዘቦች እንዲወራረዱ ፈቅዷል። የዱማው የበጀት ኮሚቴ ምክትል ሊቀመንበር ካፕላን ፓነሽ (Kaplan Panesh)፣ ሕጉ ኩባንያዎች “ማዕቀቦችን በማለፍ” አጋሮቻቸውን እንዲከፍሉ እንደሚያስችላቸው ተናግረዋል። ከ2022 ጀምሮ ሙሉ የአሜሪካ ማዕቀብ ሥር የሚገኘው Sberbank ወዲያውኑ ለውጭ ንግድ የክሪፕቶ መወራረጃዎችን ጀምሮ፣ ከA7 ጎን ለጎን በመንግሥት የሚደገፉ መስመሮችን ፈጥሯል።

በ14 ሴፕቴምበር 2026 የአሜሪካ ግምጃ ቤት፣ VTB Bank ከኢራን ባንኮች ጋር የሩብል-ሪያል መስመሮችን በመገንባቱ ፈርጆታል፣ በተጨማሪም የውጭ ባንኮች ግንኙነታቸውን እንዲያቋርጡ አስጠንቅቋል። ተቺዎች በሩሲያ ባንኮች ላይ የሚጣሉ ሁለተኛ ደረጃ ማዕቀቦች በሦስተኛ አገር አጋሮች ላይ የንግድ ተፅዕኖ ሊያስከትሉ ይችላሉ ሲሉ ይከራከራሉ፤ ሆኖም ተጋላጭነቱ በንድፉ ራሱ ጠባብ መሆኑ ተገልጿል። አስፈጻሚ ትዕዛዝ 13902 የሚመለከተው እያወቁ የኢራንን ገንዘብ ፍሰት በሚያስተናግዱ የውጭ ባንኮች ላይ ብቻ ሲሆን፣ ከሩሲያ ጎረቤቶች ጋር የሚደረግ መደበኛ ንግድ ከወሰኑ ውጭ እንደሚቀር ተጠቅሷል።

የኪርጊዝ ዘዴም ችግሩን ያሳያል። በ6 ኦክቶበር 2026 TRM Labs፣ ፈቃድ ያለው የቢሽኬክ መለዋወጫ የሆነው TokenSpot፣ ማዕቀብ የተጣለበት የሩሲያ መለዋወጫ Garantex ተተኪ ለሆነው Grinex እንደ ማስመሰያ እንደሚሠራ ገምግሟል። TokenSpot ለA7 ወደ $680 ሚሊዮን የሚጠጋ ገንዘብ ልኳል፣ በShelbit ተጓዳኞች መካከልም ይታያል ተብሏል። ዩናይትድ ኪንግደም ከ2 ቀናት በኋላ TokenSpot ላይ ማዕቀብ ጣለች። ዋሽንግተን ይህን እርምጃ አልተከተለችም፤ በ10 ኦክቶበርም የኪርጊስታን ተቆጣጣሪ አካል TokenSpotን አሁንም ፈቃድ እንዳለው አድርጎ ዘርዝሮታል። ዋሽንግተን በቢሽኬክ ያሉ ተቆጣጣሪዎች ፈቃዱን እንዲሰርዙ ጫና ማሳደር አለባት።

ግምጃ ቤቱ A7፣ Shelbit፣ TokenSpot እና የ282-FZ መስመሮችን እንደ አንድ እርስ በርስ የተሳሰረ ቱቦ አድርጎ ሊያይ ይገባል። የፋይናንስ ወንጀሎች ማስፈጸሚያ ኔትወርክ (FinCEN) የሚያወጣው የመጨረሻ ደንብ የኢራን የመወራረጃ መድረኮችን ሊያካትት እንዲሁም ይፋ ያልሆነውን የንዑስ ወኪሎች ዝርዝር ከጆርጂያ፣ ከፖላንድ፣ ከተባበሩት የአረብ ኤሜሬቶች እና ከኪርጊስታን ተቆጣጣሪዎች ጋር ሊጋራ ይገባል። የውጭ ንብረቶች ቁጥጥር ጽሕፈት ቤት TokenSpotን መፈረጅ እንዲሁም በ282-FZ መሠረት ለኢራን ተጓዳኞች የክሪፕቶ ክፍያዎችን የሚያስተናግድ ማንኛውም የሩሲያ ባንክ ወይም ፈቃድ ያለው አማላጅ የVTB Bank ዕጣ እንደሚገጥመው በይፋ ሊገልጽ ይገባል።

በመጨረሻም ግምጃ ቤቱ ለአሜሪካ የተረጋጋ ዋጋ ያላቸው ዲጂታል ገንዘቦች ብሔራዊ ፈጠራን የመምራትና የማቋቋም ሕግ (Guiding and Establishing National Innovation for U.S. Stablecoins Act) አንቀጽ 8ን ማስፈጸም ይገባዋል፤ ይህም አውጪዎች የእገዳ ትዕዛዞችን ችላ ካሉ የአሜሪካ መድረኮች የውጭ የተረጋጋ ዋጋ ያላቸው ዲጂታል ገንዘቦችን እንዳይዘረዝሩ ግምጃ ቤቱ እንዲከለክል የሚጠይቅ ነው። የሴኔት አናሳ ቡድን ሠራተኞች ያወጡት ሪፖርት እንዳሳየው፣ ማዕቀብ ከተጣለባቸው ከኢራን ጋር ተያያዥ 846 ዲጂታል ቦርሳዎች መካከል 84 በመቶው USDT የተባለውን የተረጋጋ ዋጋ ያለው ዲጂታል ገንዘብ መጠቀማቸውን፣ እንዲሁም Tether በዲሴምበር 2025 በመስመር ላይ የተለቀቁትን የማዕከላዊ ባንክ ዲጂታል ቦርሳዎች እስካሁን ጥቁር መዝገብ ውስጥ አለማስገባቱን ገልጿል። ግምጃ ቤቱ ከA7 ጋር በተገናኙ ዲጂታል ቦርሳዎች ውስጥ ላለው USDT የእገዳ ትዕዛዞችን ማውጣት አለበት፣ Tether በኤፕሪል 2026 የኢራን ማዕከላዊ ባንክ የ$344 ሚሊዮን ገንዘብ እንዳገደው ሁሉ። IRGCን እና ሐማስን የሚደግፍ ኔትወርክ አሁንም ግብይቶቹን በዶላር በተሰካ ዲጂታል ቶከኖች መወራረዱ፣ ዋሽንግተን ሁሉንም ክፍተቶች ዘግታ የአሸባሪ ገንዘብ ምንጮችን ማድረቅ አለመቻሏን ያሳያል።