“ታላቁ ሰይጣን” ወደ ሃይድ ፓርክ ደረሰ

15 ማርች 2026፣ አሜሪካና እስራኤል በኢራን ሥርዓት ላይ የከፈቱት ጦርነት ሁለተኛ ሳምንት ላይ እያለ፣ የቺካጎ ዩኒቨርሲቲ ፕሮፌሰር አሊረዛ ዱስትዳር (Alireza Doostdar) በX ላይ ለተከታዮቻቸው እንደጻፉት፣ “Liberatory Violence” ለተሰኘው ኮርሳቸው የያህያ ሲንዋርን የእስር ቤት ልቦለድ The Thorn and the Carnation እያነበቡ መሆናቸውን፣ “እንደ ማኅበራዊ ጥናት አስተያየት ምን ያህል ጥሩ እንደሆነ አስደናቂ ነው” ብለዋል። በሜይ ወር ላይ ደግሞ ተማሪዎቻቸው “Cesaire and Fanon and Zohra Drif and James Yaki Sayles and Leila Khaled and Yahya Sinwar among others” ማንበባቸውን አረጋግጠዋል።

በዲቪኒቲ ስኩል የእስላማዊ ጥናት ተባባሪ ፕሮፌሰር የሆኑትና የMiddle East Studies Association የ2018 Albert Hourani Book Award አሸናፊ የሆኑት ዱስትዳር፣ ቢያንስ ከሴፕቴምበር 2024 እስከ ዲሴምበር 2025 ድረስ በአሜሪካ የትምህርት መሥሪያ ቤት ድጋፍ የሚደረግለት የTitle VI ብሔራዊ የሀብት ማዕከል የሆነውን የቺካጎ ዩኒቨርሲቲ የመካከለኛው ምሥራቅ ጥናቶች ማዕከል (CMES) መርተዋል። የትምህርት መርሐ ግብራቸው፣ ምርምራቸውና አስተያየታቸው አንድ ወጥ አካሄድ ይከተላሉ፦ አሜሪካና እስራኤል የቀጣናው ሥነ ምግባራዊ ክፋት እንደሆኑ ይቀርባሉ፤ የኢራን ሥርዓት ደግሞ የዚያ የመቋቋም ኃይል እንደሆነ ይተረጉማል፤ በሲቪሎች ላይ የሚፈጸም ጥቃትም “liberatory” ተብሎ ይስተማራል።

ያስቀመጧቸው ሁለቱም የትምህርት መርሐ ግብሮች የሚጀምሩት የነፃነት ትግሎች “have often incorporated violent tactics, even against noncombatants” በሚል መነሻ ሐሳብ ሲሆን፣ “criteria for justifiable and unjustifiable use of force” ላይ ትኩረት እንደሚሰጡ ቃል ይገባሉ። የማርች 2026 ማስታወቂያቸው የፍልስጤምን ጉዳይ በ“Zionist settler colonialism, apartheid, and genocide” ላይ እንደሚደረግ ትግል አድርጎ ያቀርበዋል።

የንባብ ዝርዝሩ ለዚህ ጥያቄ መልስ የሚሰጠው ከአንድ ወገን ብቻ ነው። ዞህራ ድሪፍ በ1956 በአልጀርስ ሦስት ሲቪሎችን የገደለውን የMilk Bar ፍንዳታ ፈንጂ ያስቀመጠች ናት። ሌይላ ኻሊድ በ1969 ለPopular Front for the Liberation of Palestine የTWA Flight 840 ጠልፋለች። ጄምስ ሴልስ በ1971 በታጠቀ ዝርፊያ ወቅት በፈጸማቸው ሁለት ግድያዎች ምክንያት ተከታታይ ከ100 እስከ 200 ዓመት እስራት እየፈጸመ ነበር። ሲንዋር ደግሞ October 7 አቅዷል። የአይስክሬም መሸጫ ቤት ለመደብደብ፣ የመንገደኞች አውሮፕላን ለመጥለፍና በበዓል ተሳታፊዎች ላይ እልቂት ለመፈጸም በመረጡ ሰዎች በኩል የኃይል አጠቃቀም ሥነ ምግባርን የሚመዝን ኮርስ ገለልተኛ ጥናት አይደለም። ይህንን ኮርስ ያስተዋወቁት በአይሁዶች ላይ የሚሰነዘረውን “white settler” የሚል ክስ “a bigoted libel” ብሎ ለጠራ የዶክትሬት ተማሪ በሰጡት ምላሽ ነበር፦ “Anthropologist here. Looking forward to re-teaching this popular class in a couple weeks.”

የዱስትዳር ቀጣይ መጽሐፍ ከ1979 ወዲህ በኢራን ሥነ መለኮት ውስጥ ያለውን ሰይጣን ያጠናል። በዲሴምበር 2025 በUniversity of Exeter ባደረጉት ንግግር፣ ኅልፈተ ሕይወታቸው የተከሰተው አያቶላህ ሩሆላህ ኾሜኒ አሜሪካን “Great Satan” ብለው መፈረጃቸውን “just demonization” ብቻ አድርጎ ማንበብ “the aspect of moral criticism that he was engaged in” እንደሚያሳጣ ተከራክረዋል። እንዲሁም ኾሜኒ የ1988ቱን የእስር ቤት እልቂቶች የተቃወሙ አማካሪዎቻቸውን ችላ ማለታቸውን ጠቅሰዋል።

በ2026ቱ ጦርነት ወቅት፣ የሰጧቸው መልዕክቶች ያለ ሥነ መለኮቱ የሥነ ምግባር ትችት አቅርበዋል። አሜሪካ “the f***ing United States of Murder and Genocide” (July 15)፣ “the child-killing empire” (August 1)፣ “the American bandit empire” (June 13) እና “empire of sadists, psychopaths, and predators” (September 1) ሆነች። በአሜሪካ ጥቃቶች የተገደሉ ኢራናውያን “annihilated by your criminal, murderous government and military” ናቸው ብለዋል።

ንቀቱ የደንብ ልብስ ለለበሱ አሜሪካውያንም ይዘልቃል። ኤፕሪል 3 ቀን አንዲት አሜሪካዊት እናት ለተመቱት ሁለት የF-15 አብራሪዎች ጸሎት እንዲደረግላቸው ስትጠይቅ፣ ልጇም ተዋጊ አብራሪ መሆኑንና ከክፍሉ ምንም መረጃ እንዳላገኘች ጨምራ ገልጻ ነበር። ዱስትዳር ጽሑፏን ጠቅሰው፦ “Teach your sons and daughters not to fight imperial wars.” ብለዋል። ማርች 8 ቀን የነዳጅ የወደፊት ግብይት ዋጋ በበርሜል $112 ሲያልፍ፣ ገበታውን “Beautiful. Fly little birdy. Fly,” ከሚል ጽሑፍ ጋር አውጥተዋል፤ እንዲሁም በፋርስኛ bish bad፣ “may it rise further” ብለዋል። ማርች 29 ቀን በኢራን ዩኒቨርሲቲዎች ላይ የተፈጸሙትን “USsraeli” ጥቃቶች መከላከል ማለት፣ “US universities are fair game” ማለት ነው ብለዋል።

ስለ እስራኤል ሲናገሩ ዱስትዳር የሥርዓቱን ቃላት ይጠቀማሉ፦ ጽዮናዊነት “a blight on humanity” ነው፣ በቴል አቪቭ ላይ የተፈጸመውን የኢራን የክላስተር ጥይት ጥቃት ያወገዘ አስተያየት ሰጪ ደግሞ ከተሞችን “the Zionist entity has destroyed” ችላ እያለ ነው፣ ምክንያቱም “Jewish supremacy requires denying the slightest hint of reciprocity” ብለዋል። በጁን 2025 “the best and only hope for peace is the power and durability of Iranian missiles” ሲሉ ጽፈዋል፤ ይህ ጽሑፍ በCampus Reform የተዘገበና በኋላም በADL የተጠቀሰ ሲሆን፣ አሁን በእርሳቸው የX ማኅደር ውስጥ አይገኝም። በኦገስት 2026 የኢራንን እስላማዊ ሪፐብሊክ “both (truly) anti-imperialist and repressive” ሲሉ ገልጸው፣ ተግባሩን “how to be in solidarity” በሚል አስቀምጠዋል።

በሜይ 2024 ለBBC Persian በሰጡት ቃለ ምልልስ፣ Washington Free Beacon በተረጎመው መሠረት፣ ዱስትዳር በግቢ ተቃውሞዎች ውስጥ የውጭ ጣልቃ ገብነት አለ የሚሉ ክሶችን “ridiculous” ሲሉ፣ ይህ ክስ “made by authoritarian states” ነው ብለዋል። ከሁለት ወራት በኋላ የDirector of National Intelligence አቭሪል ሄይንስ፣ ከኢራን መንግሥት ጋር ግንኙነት ያላቸው አካላት የጋዛን ተቃውሞዎች ለመጠቀም “posing as activists online” መሆናቸውን ገልጸዋል።

ይህ አቋም ከቤተሰባቸው ታሪክ ጋር ማስታረቅ ከባድ ነው። በ2018 የFBI ወንድማቸውን አህመድረዛ ሙሐመዲ-ዱስትዳርን አስሮ ነበር፤ እርሱም በኦክቶበር 2019 ለጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ ሳያሳውቅ የኢራን መንግሥት ወኪል ሆኖ በመሥራት ጥፋተኛነቱን አምኖ የ38 ወራት እስራት ተፈርዶበታል። የወንጀል ክሱ ሰነድ የቺካጎ ዩኒቨርሲቲን የHillel ማዕከልና የRohr Chabad Center ፎቶ ሲያነሳ እንደነበር ገልጿል። አሊረዛ ዱስትዳር በዚህ ጉዳይ ተሳትፎ ነበራቸው ተብለው ፈጽሞ አልተከሰሱም፤ በ2018 ስለ ጉዳዩ አስተያየት ከመስጠት ተቆጥበዋል፤ በ2024 ለFree Beacon ምላሽ አልሰጡም። ነጥቡ ጠባብ ነው፦ ወንድሙ የቴህራን ወኪል ሆኖ በመሥራት ጥፋተኛነቱን ያመነበትና የFBI ወኪሎች በሃይድ ፓርክ የአይሁድ ተቋማትን ፎቶ ሲያነሳ የተከታተሉት ሰው ወንድም የሆነ ምሁር፣ በግቢ ውስጥ የኢራን ተጽዕኖ መኖሩን የአምባገነኖች ቅዠት ብሎ ይጠራዋል።

ዱስትዳር ጃንዋሪ 11 ቀን 2024 በዲቪኒቲ ስኩል Sightings ድረ ገጽ ላይ ባወጡት “Witnessing Genocide” በተሰኘ ጽሑፋቸው፣ እስራኤል የፍልስጤም ጋዜጠኞችን “is deliberately killing” መሆኗን የሚያመለክት “mounting evidence” እንዳለ ጠቅሰው፣ የAl Jazeera ዋኢል ደሕዱህንና የልጁን ሐምዛ ሞት ማዕከል አድርገዋል። ጽሑፉ የወጣው የIsrael Defense Forces ሐምዛ ደሕዱህን በPalestinian Islamic Jihad’s electronic engineering unit ውስጥ ኦፕሬቲቭ መሆኑንና አብሮት የተገደለውን ሙስጠፋ ሱረያን እንደ Hamas squad deputy commander መሆኑን የሚወስኑ ሰነዶችን ይፋ ካደረገ በማግስቱ ነበር። ጽሑፉ የእስራኤል ክሶችን አይጠቅስም።

በቺካጎ ዩኒቨርሲቲ ተስተናግዶ የሚገኘው የጋዛ “scholasticide” ፕሮጀክታቸው ድረ ገጽ “well over 10,000” የጋዛ ተማሪዎች “have been martyred” ይላል፤ የዩኒቨርሲቲው Neubauer Collegium የተስፋፋውን ቅጂ ለ2026-27 ከተመረጡት 10 የመምህራን ፕሮጀክቶች አንዱ አድርጎ መርጦታል። በኖቬምበር 2023 በግቢ ውስጥ በተካሄደ የመቀመጥ ተቃውሞ ተይዘው የነበሩት (charges were dropped) ዱስትዳር፣ በሜይ 2024 በሰፈራ ተቃውሞው የጋዜጣዊ መግለጫ ላይ “Our complicity as a university needs to end.” ብለዋል።

ከዚህ ሁሉ ውስጥ የተሸሸገ ነገር የለም፤ በራሳቸው ስም ይጽፋሉና የትምህርት መርሐ ግብራቸውንም አገናኝ ያደርጋሉ። ለ2026-27 በእረፍት ላይ ናቸው፤ ሴፕቴምበር 30 ቀን “greetings from Tehran” ሲሉ ጽፈዋል። ንግግራቸው በሕግ የተጠበቀ ነው፣ የቺካጎ ዩኒቨርሲቲ ደግሞ የKalven Report መመሪያ ተቋሙን እንጂ መምህራኑን ለገለልተኝነት አያስገድድም። ጥያቄው የዩኒቨርሲቲው ነው፦ በፌዴራል የሚደገፍ የመካከለኛው ምሥራቅ ማዕከል ዳይሬክተርነቱን፣ የሽብር ፈጻሚዎችን እንደ ነፃነት ንድፈ ሐሳብ አቅራቢዎች ለሚያቀርብና የራሱን አገር (በካሊፎርኒያ የተወለዱ ናቸው) እንደ “sadists, psychopaths, and predators” ኢምፓየር ብሎ ለሚገልጽ ምሁር ለምን ሰጠ የሚል ነው።