የሙስሊም መሪዎች በISNA ጉባኤ ማምዳኒንና ኤል-ሰይድን አወደሱ
ተናጋሪዎቹ መሠረታቸውን ለማነሳሳት የ“ዘር ጭፍጨፋ”ና የ“እስላሞፎቢያ” ክሶችን አቀረቡ
በአሜሪካ ከሚገኙ በጣም ታዋቂ የሙስሊም ተሟጋችና የዜጎች ተሳትፎ ድርጅቶች መካከል የአንዳንዶቹ መሪዎች፣ በሌበር ዴይ የሳምንት መጨረሻ በሚቺጋን ግዛት ዲትሮይት ከተማ በተካሄደው 63ኛው ዓመታዊ የIslamic Society of North America (ISNA) ጉባኤ ላይ የተካሄደ ፓናል በመጠቀም ማኅበረሰባቸው ወደ ጠለቀ የፖለቲካ ንቅናቄ እንዲገባ ግፊት አድርገዋል። የኒው ዮርኩን ዞህራን ማምዳኒ (Zohran Mamdani) እና የሚቺጋኑን አብዱል ኤል-ሰይድ (Abdul El-Sayed) ለሙስሊሞች የፖለቲካ እድገት አብነት እንደሆኑ በተደጋጋሚ አንስተዋል።
“Voicing Vulnerability Through Civic Presence” በሚል ርዕስ የተካሄደው ክፍለ ጊዜ፣ የMuslim Public Affairs Council (MPAC) ፕሬዚዳንትና ተባባሪ መሥራች የሆኑትን ሰላም አል-መራያቲን (Salam al-Marayati)፣ የEmgage USA ጊዜያዊ ዋና ሥራ አስፈጻሚ መሐመድ ጉላን (Mohamed Gula)፣ የአሜሪካ እስላማዊ ግንኙነቶች ምክር ቤት (CAIR) የሎስ አንጀለስ ቅርንጫፍ ሥራ አስፈጻሚ ዳይሬክተር ሁሳም አይሉሽን (Hussam Ayloush)፣ በቴክሳስ የሚገኘው የISRA Foundation ዲንና ዳይሬክተር ሙፍቲ ዋሲም ኻንን (Mufti Wasim Khan)፣ እንዲሁም የካናዳ የቀድሞ እስላሞፎቢያን የመዋጋት ልዩ ተወካይ አሚራ ኤልጋዋቢን (Amira Elghawaby) አሰባስቦ ነበር።
ISNA ፓናሉ የፖለቲካ እድገት ለማበረታታት የሚያቀርበው ጥሪ በምን ተነሳሽነት እንደሚመራ ጥያቄ የሚያስነሳ አሳሳቢ ተቋማዊ ታሪክ አለው። ድርጅቱ ራሱ፣ በ2004 በFBI ተይዞ በኋላም በ2007 በHoly Land Foundation የሽብር ገንዘብ ድጎማ ክስ ችሎት እንደ ማስረጃ የቀረበው የ1991 የሙስሊም ወንድማማቾች ማኅበር ስትራቴጂያዊ ማስታወሻ ውስጥ ተጠቅሷል፤ ማስታወሻውም የቡድኑን የሰሜን አሜሪካ ፕሮጀክት የምዕራባውያንን ተቋማት “ከውስጥ ሆኖ” ለማዳከም የታሰበ “የሥልጣኔ-ጂሃዳዊ ሂደት” ሲል ገልጾታል፤ ISNA ደግሞ “የወዳጆቻችን ድርጅቶች” ከሚለው ዝርዝር ውስጥ አንደኛ ላይ ተመዝግቦ ነበር። ከ1980ዎቹ መጨረሻ የወጡና ምስጢራዊነታቸው የተነሳ የFBI ማስታወሻዎችም በተመሳሳይ፣ ከወንድማማቾች ማኅበር ጋር ግንኙነት ያላቸው ግለሰቦች በISNA እና በእናት ትረስቱ በሆነው North American Islamic Trust ውስጥ ወደ “የአመራር ቦታዎች” ማደጋቸውን፣ ይህም በመላው አሜሪካ የሚገኙ ሙስሊሞችን እንቅስቃሴ ለመምራት የሚያስችል ቦታ ላይ እንዳደረሳቸው አረጋግጠዋል። ISNA እንዲህ ዓይነቱን ገለጻ ውድቅ አድርጎ፣ ክሶቹን “በግንኙነት የሚመጣ ጥፋተኝነት” የመፍጠር ተግባር ሲል ገልጿቸዋል።
ፓናሉን ያስተባበሩት በሚቺጋን የሚገኙት ሐኪም ሙዛሚል አህመድ (Muzammil Ahmed) ሲሆኑ፣ ከመጀመሪያው ጀምሮ ተቃውሞ አዘል ቃና አስቀምጠዋል። ክፍለ ጊዜው “በዚህ ማኅበረሰብ ውስጥ የዜጎች ተሳትፏችንንና የዜጎች ኃይላችንን ለማሻሻል የሚያስችሉ ስትራቴጂዎችን” እንዲሁም “ወደኋላ የሚጎትቱንን አንዳንድ ሰዎች የምንከላከልባቸውን መንገዶች” እንደሚዳስስ ተናግረዋል።
ቀጥሎ የመጣው 1 ሰዓት በሁለት ተደጋጋሚ ክሶች ላይ ተመርኩዞ ነበር፤ በአሜሪካ ግብር ከፋይ ገንዘብ የሚደገፍ የጋዛ “የዘር ጭፍጨፋ” እና ከ9/11 በኋላ ከነበረው ይልቅ እጅግ የባሰና ከመቼውም ጊዜ በላይ የደረሰ “እስላሞፎቢያ” ነው። ሁለቱም ክሶች ታዳሚው ከመንቀሳቀስና ከመከላከል ውጪ አማራጭ እንደሌለው ማሳያ እንደሆኑ ተነስተዋል።
ጉላ ንግግራቸውን የጀመሩት የ2 ዓመታትን የሙስሊሞች የምርጫ እንቅስቃሴ “አስደናቂ ተግባራት” ሲሉ በመግለጽ ሲሆን፣ የማኅበረሰቡን ተጽዕኖ በ2024 የፕሬዚዳንታዊ ምርጫ ውድድር ወቅት በተካሄዱት “Abandon Biden” እና “Uncommitted” ዘመቻዎች በኩል ዘርዝረዋል። ለዚህም ማስረጃ ይሆን ዘንድ፣ በዚያው ዓመት በተካሄደው የዴሞክራቲክ ፓርቲ ብሔራዊ ጉባኤ ላይ ለመጀመሪያ ጊዜ የተዘጋጀውን በፍልስጤማውያን ሰብዓዊ መብቶች ዙሪያ የተካሄደ ኦፊሴላዊ ፓናል፣ እንዲሁም በዚያው ጉባኤ ላይ ንግግር ያደረጉ ስማቸው ያልተገለጸ 5 አፍሪካ-አሜሪካውያን ሙስሊሞችን ጠቅሰዋል። ስማቸውን ሳይጠቅሱ፣ የአረንጓዴ ፓርቲና የነጻ ተወዳዳሪ ምክትል ፕሬዚዳንታዊ ዕጩዎች የሆኑትን የቡች ዌር (Butch Ware) እና የሜሊና አብዱላህ (Melina Abdullah) ሙስሊም ማንነትም የማኅበረሰቡ በአሜሪካ የምርጫ ፖለቲካ ውስጥ በፍጥነት እያደገ የመጣ ተጽዕኖ ማሳያ አድርገው አንስተዋል።
“ስኬትን የምንገልጸው የግድ ምርጫ ማሸነፋችንን መሠረት በማድረግ አይደለም” ብለዋል። “ስኬትን የምንገልጸው በምንገነባባቸው የመሠረት ድንጋዮች ውስጥ ልናሳርፍ በቻልነው ተጽዕኖ ነው።”
ከዚያም ወደ ኒው ዮርክ ከተማ ከንቲባ ዞህራን ማምዳኒ ዞረው፣ በታኅሣሥ 2024 “እንደ 1 በመቶ ያህል ብቻ በምርጫ ጥናት ድጋፍ ነበራቸው” ሲሉ ከተናገሩ በኋላ በኖቬምበር 2025 የከንቲባነት ውድድሩን ማሸነፋቸውን ጠቅሰዋል። “ሊያደርገው አይችልም አሉ፤ እርሱ ግን አደረገው” ያሉት ጉላ፣ ሙስሊም ሕፃናት “እንደእነርሱ የሚመስልና እንደእነርሱ የሚናገር ሰው እያዩ ነበር” ሲሉ አክለዋል። የኤል-ሰይድ በ2018 ያደረጉት ያልተሳካ የገዢነት ውድድር፣ አንድ ትውልድ ዕጩዎችንና የዘመቻ አካላትን እንዳፈራ ተከራክረዋል።
በኖቬምበር ስለሚካሄደው የመካከለኛ ዘመን ምርጫ በተዘዋዋሪ በመጠቆም፣ ንግግራቸውን ሲያጠቃልሉ፣ “ይህ እጅግ ወሳኝ ነው፤ ምክንያቱም ወደ 2026 ስንገባ፣ ትረካችን በእኛ ላይ እንደ ስትራቴጂ እስኪያገለግል ድረስ ቀድሞውኑ በርካታ ውድድሮችን አሸንፈናል፤ ከፍተኛ ተጽዕኖም ፈጥረናል። አሁንም ግንባር ቀደም ነን። ያ ተጽዕኖ እየገነባን ያለነው ኃይል ነው” ብለዋል።
የCAIR-LA ሥራ አስፈጻሚ አይሉሽ የማምዳኒን ድል “ውብ የሆነ መነቃቃት” ሲሉ ገልጸው፣ ታዳሚዎች የዜጎች ተሳትፎን የሙስሊሙ ማኅበረሰብ “የባህል አካል” እንዲያደርጉት በተደጋጋሚ አሳስበዋል፦ “መምረጣችሁን ቀጥሉ። ለሥልጣን መወዳደራችሁን ቀጥሉ። ረቂቅ ሕጎችን መደገፋችሁን ቀጥሉ። ጥምረቶችን መገንባታችሁን ቀጥሉ።” የዜጎች ተሳትፎን እንደ ሃይማኖታዊ ግዴታ በማቅረብም፣ “ይህ ትዕዛዝ ነው፣ ግዴታ ነው። ክፉውን ትከለክላላችሁ፤ በአላህም ታምናላችሁ። ይህን የምታደርጉት አላህን ለማገልገል ከራስ ወዳድነት በጸዳ ምክንያት ነው። ስለዚህ እኛ ዓላማ ያለን ኡማ (ዓለም አቀፍ የሙስሊሞች ኅብረት) ነን። ዓላማ ለማዳበር፣ ለማሰብ፣ ለመፍጠር የሚያስፈልገን ነገር የለም። ያ ዓላማ ተሰጥቶናል፤ በእምነታችን በኩል በአላህ ተጥሎብናል” ብለዋል።
አይሉሽ በተጨማሪም ታዳሚዎች የምርጫ ተሳትፎ የሃይማኖታዊ ሕይወት ቋሚ አካል እስኪሆን ድረስ ኢማሞቻቸውንና የመስጊድ ቦርዶቻቸውን እንዲገፋፉ መመሪያ ሰጥተው፣ “መምረጥ መጀመሪያ እንጂ መጨረሻ አይደለም” ሲሉ አስጠንቅቀዋል። የአሜሪካውያን አስተያየት በእስራኤል ላይ በቆራጥነት መዞሩንም አረጋግጠው፣ ከእስራኤል ደጋፊው የቅስቀሳ ቡድን American Israel Public Affairs Committee (AIPAC) ጋር መያያዝ አሁን ለዕጩዎች የምርጫ ጉዳት እንደሆነ ተናግረዋል።
ሙፍቲ ኻን እንደ ISNA ያሉ ድርጅቶች በመላው የአሜሪካ ከተሞች ከተመረጡ ባለሥልጣናት ጋር ግንኙነት እንዲገነቡ ኢማሞችን እንዲቀጥሩና እንዲደግፉ አሳስበዋል።
9/11 የሙስሊሞችን የፖለቲካ ምኞቶች እንዴት እንደነካ
አል-መራያቲ ሙስሊሞች “ጠረጴዛው ላይ” መሆን እንጂ “ከጠረጴዛው የሚወድቀውን ፍርፋሪ ተቀብለው አመሰግናለሁ ማለት” እንደማይገባቸው አጽንኦት ሰጥተዋል። 9/11ን በግላዊ አገላለጽ ገልጸውታል፤ ፕሬዚዳንት ጆርጅ ደብሊው ቡሽ በአስተዳደራቸው ውስጥ አንድ ሙስሊም እንዲሾሙ እንደሚጠበቅበት የኋይት ሐውስ ስብሰባ ለመሳተፍ በእግራቸው እየሄዱ ሳሉ የመጀመሪያው አውሮፕላን የሰሜኑን ግንብ መምታቱ መሰማቱን ጠቅሰዋል።
በዘገባቸው ውስጥ “ሽብርተኝነት” ወይም “አሸባሪ” የሚሉ ቃላት የትም አልተጠቀሱም። “ሁለተኛው አውሮፕላን ሁለተኛውን ግንብ ሲመታ” መመልከታቸውን ከገለጹ በኋላ፣ በቀጥታ ወደ አሳዛኙ ክስተት በማኅበረሰባቸው ላይ ስላስከተለው የፖለቲካ ዋጋ ተሻግረዋል። “በዚያን ጊዜ ሁሉም ነገር ፈርሶ ነበር” ብለዋል። “ግንቦቹ ፈርሰዋል። አሜሪካ እየፈረሰች ነበር። ንጽሕናችን ፈርሷል። የፖለቲካ ኃይላችን ፈርሷል።”
ከፕሬዚዳንቱ ጋር የሚደረገው ስብሰባ፣ የሙስሊም ተሟጋች ቡድኖች ጥምረት የሆነው የAmerican Muslim Political Coordinating Council ግብ እንደነበር ያብራሩት አል-መራያቲ፣ ጥምረቱ “ከኋይት ሐውስ ጀምሮ የሙስሊሞች ውክልና” እንዲኖር ግፊት ሲያደርግ እንደነበርና ፕሬዚዳንት ቡሽም ለዚህ “ተስማምተው” እንደነበር ገልጸዋል። “በእርግጥ ያ አልሆነም፤ ነገር ግን ያ የዕቅዱ አካል ነው” ሲሉ አምነዋል።
ኤልጋዋቢ ንግግራቸውን ሲያጠቃልሉ፣ “ካልተሳተፍን፣ ሌሎች ያንን ክፍተት ይሞሉታል” ሲሉ አስጠንቅቀዋል።