ሚድል ኢስት ፎረም የኢራንን በሰው ልጆች ላይ የተፈጸሙ ወንጀሎችና የሚያስቀጥላቸውን ገንዘብ አጋለጠ

ፊላዴልፊያ – 7 ኦክቶበር 2026። ሚድል ኢስት ፎረም (Middle East Forum) ዛሬ የኢራን ተጠያቂነት መዝገቦች ጥቅል ይፋ አድርጓል፤ ይህም ሁለት ሪፖርቶች፣ አንድ ገለጻ፣ አንድ የእውነታ ማጠቃለያ እና የኢራን እስላማዊ ሪፐብሊክ ባለሥልጣናትን፣ ኃይሎችን፣ ባንኮችንና ኩባንያዎችን የሚያካትት ይፋዊ የመረጃ ቋት የሆነው Iran Ledger ይዟል። እነዚህ ሰነዶች በአንድነት 28 ዲሴምበር 2025 የተነሳውን አመፅ ተከትሎ የተፈጸሙትን ግድያዎች፣ ጅምላ እስራት፣ ማሰቃየትና የሞት ቅጣት አፈጻጸሞችን ይመዘግባሉ፤ ተጠያቂዎቹንም በስም ይጠቅሳሉ፤ እንዲሁም የትኞቹ መንግሥታት ማዕቀብ እንደጣሉባቸውና የትኞቹ እንዳልጣሉ ያሳያሉ።

የደም ገንዘብ፦ በኢራን የተፈጸሙ በሰው ልጅ ላይ ወንጀሎች (Blood Money: Crimes against Humanity in Iran)

“Blood Money” (39 ገጽ) ከ28 ዲሴምበር 2025 እስከ 4 ኦክቶበር 2026 ያለውን ጊዜ ይሸፍናል። ሪፖርቱ የኢራን መንግሥት ራሱ የሰጠውን 3,038 የሞቱት ቁጥር፣ በHuman Rights Activists News Agency (HRANA) በመጀመሪያዎቹ 50 ቀናት ውስጥ የተመዘገቡ 7,007 ሞትና 53,777 እስራቶች፣ በIran Human Rights በስም የተለዩ 4,219 የሞቱት ቁጥር ከእነሱም መካከል 281 ሕፃናት፣ እንዲሁም በ30 ሴፕቴምበር 2026 ከ40 በላይ መንግሥታት በተባበሩት መንግሥታት የሰብአዊ መብቶች ምክር ቤት ባወጡት የጋራ መግለጫ መሠረት ቢያንስ 31 ተቃዋሚዎች የሞት ቅጣት ተፈጽሞባቸው መገደላቸውን ይመዘግባል። የተባበሩት መንግሥታት በኢራን ላይ ያቋቋመው ገለልተኛ ዓለም አቀፍ የእውነታ ማጣራት ተልእኮ ጥሰቶቹ ግድያን፣ እስራትን፣ ማሰቃየትንና ሌሎች ኢሰብአዊ ድርጊቶችን የሚያካትቱ በሰው ልጅ ላይ የተፈጸሙ ወንጀሎች መሆናቸውን አረጋግጧል (A/HRC/63/61፣ አንቀጽ 121)። ሪፖርቱ የትእዛዝ ሰንሰለቱን ከበላይ መሪው ጀምሮ በየኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ጥበቃ ኃይል (IRGC)፣ በባሲጅና በአብዮታዊ ፍርድ ቤቶች በኩል ይከታተላል፤ እነዚህ ድርጊቶችም በሮም ሕገ ደንብ አንቀጽ 7 መሠረት በሰው ልጅ ላይ የሚፈጸሙ ወንጀሎችን መስፈርቶች እንደሚያሟሉ ይደመድማል።

ሪፖርቱ የአውሮፓ ኅብረት፣ ዩናይትድ ኪንግደም፣ ካናዳና አውስትራሊያ የበላይ መሪ ሞጅታባ ኻሜኒንና የበላይ ብሔራዊ ደኅንነት ምክር ቤት ጸሐፊ ሞህሰን ረዛኢን፣ በዝርዝሮቻቸው ላይ ከሌሉ ሁለቱም እንዲሆኑ እንደ በማዕቀብ የተመዘገቡ ግቦች እንዲመዘገቡ ይጠይቃል፤ እንዲሁም ዩኒቨርሲቲዎች፣ የጡረታ ፈንዶችና የሀብት አስተዳዳሪዎች ከበማዕቀብ ዝርዝር የተመዘገቡት IRGC እና ከፋውንዴሽን ሥር ያሉ ግዙፍ የንግድ ኩባንያዎች ስብስቦች ኢንቨስትመንታቸውን እንዲያነሱ ይጠይቃል። የሁለት ገጽ የእውነታ ማጠቃለያ እያንዳንዱን አኃዝ ከምንጩ ጋር ያቀርባል። እያንዳንዱ አኃዝ በስም ከተጠቀሰ ምንጭ የተገኘ ዝቅተኛ ቁጥር ሲሆን፣ 28 ፌብሩዋሪ 2026 በተጀመረው ጦርነት የደረሱ ሞት ለየብቻ ተቆጥረዋል።

መዶሻውና ማቆሚያው (The Hammer and the Anvil)

“The Hammer and the Anvil: Iran’s Post-MOU Repression and the Economic Network That Sustains It” (31 ገጽ) ከ1 ጁን እስከ 10 ኦገስት 2026 ያለውን፣ ማለትም በኢስላማባድ የመግባቢያ ሰነድ ዙሪያ ያሉትን 10 ሳምንታት ይመረምራል። በዚያ ጊዜ ውስጥ የአሜሪካ ግምጃ ቤትና የአሜሪካ ውጭ ጉዳይ መሥሪያ ቤት የወሰዷቸው 12 እርምጃዎች 170 አዲስ የአሜሪካ በማዕቀብ የተመዘገቡ አካላትን አስከትለዋል፤ እነሱም 46 ግለሰቦች፣ 90 ተቋማትና 34 መርከቦች ናቸው። አጋር መንግሥታት በጠቅላላው 13 ጨምረዋል። ከ170ዎቹ መካከል በትክክል አንዱ ብቻ ነው ከአጋሮች በኩል ተመሳሳይ የማዕቀብ ምዝገባ ያለው፤ ካናዳና አውስትራሊያ ደግሞ በእነዚያ 10 ሳምንታት ውስጥ ከኢራን ጋር የተያያዘ ምንም የማዕቀብ ምዝገባ አላደረጉም። የንግድ መሥሪያ ቤት በኦክቶበር 2025 የአሜሪካን ቴክኖሎጂ ወደ ኢራን የጦር መሣሪያና ድሮን መርሐ ግብሮች በማዞራቸው በEntity List ላይ ያሰፈራቸው 25 ኩባንያዎች እስካሁንም በግምጃ ቤቱ የማዕቀብ ዝርዝር ውስጥ አልተካተቱም። ሪፖርቱ ከ170ዎቹ አጋር መንግሥታት ተመሳሳይ የማዕቀብ ምዝገባ ማድረግ ጀምሮ እስከ 25ቱ ኩባንያዎች የOFAC ግምገማ ድረስ 8 ምክረ ሐሳቦችን ያቀርባል።

የኢራን ክትትል ገለጻ (Iran Watch Briefing)

“Iran Watch Briefing” (18 ገጽ) ከ1 ጁን እስከ 10 ኦገስት 2026 ድረስ የተረጋገጡ 40 ክስተቶችን ይዘግባል፤ እስከ 4 ኦክቶበር ድረስ የተከሰቱ ክስተቶችንም ያካትታል። ግንባር ቀደም አድርጎ ያቀረበው የተባበሩት መንግሥታት የሰብአዊ መብቶች ከፍተኛ ኮሚሽነር ቮልከር ቱርክ (Volker Türk) ኢራን በ19 ማርች እና 5 ኦገስት 2026 መካከል በብሔራዊ ደኅንነት ክሶች ቢያንስ 56 ሰዎች ላይ የሞት ቅጣት መፈጸሟን፣ ከእነዚህም 27ቱ ከጃንዋሪው ተቃውሞ ጋር የተያያዙ መሆናቸውን፣ ከ100 በላይ ሌሎችም አደጋ ላይ መሆናቸውን ያመለከተው ግኝት ነው።

Iran Ledger እና የ‘በሰው ልጅ ላይ ወንጀል’ ዘመቻ (The Iran Ledger and the Crimes against Humanity Campaign)

Iran Ledger 959 ይፋዊ መገለጫዎችን ይዟል፤ ከእነዚህ ውስጥ 891ዱ ቢያንስ አንድ የማዕቀብ ምዝገባ አላቸው። በአሜሪካ፣ በአውሮፓ ኅብረት፣ በዩናይትድ ኪንግደም፣ በካናዳና በአውስትራሊያ የተደረጉ 905 የማዕቀብ ምዝገባ ክስተቶችን፣ እንዲሁም በ58 መገለጫዎች ላይ የተመዘገቡ 259 ክፍት ክፍተቶችን ይመዘግባል፤ እነዚህም ከእነዚህ መንግሥታት አንዱ አንድን ወገን መርምሮ በማዕቀብ ዝርዝር ውስጥ ሳያካትት የቀረባቸው ጉዳዮች ናቸው። መረጃው እስከ 6 ኦክቶበር 2026 ድረስ ወቅታዊ ነው። Sanctions Monitor የእያንዳንዱን ወገን ሁኔታ በአምስቱም የሕግ ሥርዓቶች ያሳያል፤ Blood Money List በይፋ የተመዘገቡትን ኢላማዎች በስም ይዘረዝራል፤ Evidence File ደግሞ እያንዳንዱን የተጎጂና የእስር አኃዝ በምንጭና በቀን ያቀርባል።

ዘመቻው የተገነባው በዚህ መዝገብ ላይ ነው። የLedger Take Action መዝገብ እርምጃ ሊወስዱ ለሚችሉ ሰዎች 12 ጥያቄዎችን ያስቀምጣል፦

• በአምስቱ መንግሥታት ያሉ የሕግ አውጪዎችና ሠራተኞቻቸው፣ ከመግባቢያ ሰነዱ በኋላ የተመዘገቡትን 170 የአሜሪካ በማዕቀብ የተመዘገቡ አካላት በተመሳሳይ መልኩ በመዘርዘር የሚጀምር።
• በመዝገቡ ላይ የተጠቀሱትን ወገኖች የሚመረምሩ የተገዢነት ኃላፊዎችና ኮረስፖንደንት ባንኮች (የውጭ አገር ተዛማጅ ባንኮች)።
• ለምርመራው የተጋለጡበትን ደረጃ በስም እንዲያሳውቁ የተጠየቁ ተቋማዊ ባለሀብቶች።
• አስቀድመው በሕግ የተደነገጉትን የኢንቨስትመንት ማውጣት ሕጎች እንዲጠቀሙ የተጠየቁ ዩኒቨርሲቲዎችና የጡረታ ቦርዶች።
• እያንዳንዱ ጥያቄ ለደብዳቤ፣ ለማስታወሻ ወይም ለምርመራ ማስታወሻ ዝግጁ ሆኖ ምንጭ ያለው አንቀጽ ሆኖ ይገለበጣል።

“መንግሥቱ በጥቂት ቀናት ውስጥ ሺዎች የሚቆጠሩ ዜጎቹን ገድሏል፤ ከዚያም ወዲህ ተቃዋሚዎችን ሰቅሏል። ይህ በተባበሩት መንግሥታትና ሟቾችን አንድ በአንድ በስም በቆጠሩ ክትትል አድራጊዎች የተቀመጠ የመዝገብ ጉዳይ ነው” ሲሉ የሚድል ኢስት ፎረም ሥራ አስፈጻሚ ዳይሬክተር ግሬግ ሮማን (Gregg Roman) ተናግረዋል። “ለዚህ የሚከፈለው ገንዘብ የሚንቀሳቀሰው አንድ መንግሥት ማዕቀብ በጣለባቸው፣ አራት ግን ባልጣሉባቸው ወገኖች በኩል ነው። Iran Ledger እያንዳንዳቸውን በስም ይጠቅሳል፤ ይህም መንግሥታት፣ ባንኮችና የጡረታ ቦርዶች እነዚያን ክፍተቶች እንዲዘጉ ለማስቻል ነው።”

ማስተካከያዎችና ምንጭ ጥያቄዎች ወደ info@meforum.org ይላኩ።

ስለ ሚድል ኢስት ፎረም

ሚድል ኢስት ፎረም በ1994 የተቋቋመ ተግባር ተኮር የፖሊሲ ጥናት ተቋም ሲሆን፣ በመካከለኛው ምሥራቅ የአሜሪካን ጥቅሞች ያስተዋውቃል፣ ምዕራቡን ዓለምም ከመካከለኛው ምሥራቅ ስጋቶች ይጠብቃል።

ለወዲያው ማሰራጨት፦ የሚዲያ አድራሻ፦ Middle East Forum info@meforum.org (215) 546-5406