ኢንዲያ ከኩዌት ጋር የጀመረችው ዲፕሎማሲያዊ ጥረት ከመነሻው የከሸፈ ነው

በ28 ኦገስት 2026፣ የሕንድ የጋራ የመከላከያ ኮሚቴ የሁለትዮሽ የመከላከያ ግንኙነትን ለማጠናከር ሕንድን የጎበኘውን ባለ አምስት አባላት የኩዌት ልዑክ አነጋግሯል። በርካታ የሕንድ ተንታኞች ይህን እርምጃ ፓኪስታን፣ ቱርክና ሳዑዲ ዓረቢያ የሰሜን አትላንቲክ ጦር ቃል ኪዳን ድርጅት ዓይነት የጋራ መከላከያ አቅርቦት ለመመሥረት ያደረጉትን ጥረት፣ ማለትም የመካ ስምምነትን ለማመጣጠን ሕንድ የጀመረችው ሰፊ ጥረት መነሻ መሆኑን ጠቁመዋል።

እንዲህ ያሉ ውይይቶች የሕንድ ፖሊሲ አመክንዮን ከመጠን በላይ ያጋነናሉ። የጋራ የመከላከያ ኮሚቴው የመጀመሪያ ስብሰባ ያለመው ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ በዲሴምበር 2024 ኩዌትን በጎበኙበት ወቅት ሕንድና ኩዌት የተፈራረሙትን የመግባቢያ ሰነድ ተግባራዊ ለማድረግ ነበር። የመካ ስምምነት ሕንድን ወደ ኩዌት ይህን እርምጃ እንድትወስድ አላስገደዳትም፣ ምክንያቱም እርምጃው ከስምምነቱ በፊት የነበረ ነው። ሆኖም የሕንድ የደኅንነትና የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ መዋቅር እየተነሳ ባለው የሱኒ አክሲስ ላይ ስጋት አለው፣ ለደቡብ እስያ ሰፊ ተጽእኖ ስላለውም፣ የሕንድ ባለሥልጣናት የኩዌት ስብሰባዎችን አፋጥነው ሊሆን ይችላል።

የመካ ስምምነት ወሰን በመካከለኛው ምሥራቅ የደኅንነት መዋቅርን ለመቀየር ያለው ዓላማ በአንፃሩ እጅግ ሰፊና ተስፋ ከፍ ያለ ነው። በዚህ ላይ በሚነፃፀር መልኩ፣ የሕንድና የኩዌት የመከላከያ አጋርነት ወታደራዊ ልምምዶችን፣ ሥልጠናን፣ ሕክምናን፣ የመከላከያ ኢንዱስትሪ አጋርነቶችንና የባሕር ላይ ደኅንነትን የሚያጠቃልል ሰፊ መስክ ቢሸፍንም፣ በክብደቱና በአቅጣጫው የተወሰነ ነው። የሕንድ የኩዌት እርምጃ ለወደፊት መስፋፋት ተጨባጭ የመንገድ ካርታ አያካትትም። ኩዌት በመከላከያ ሚኒስቴር ውስጥ ካለ የበታች ጸሐፊ ጋር ለመገናኘት ባለ አንድ ኮከብ ጄኔራል ብቻ መላኳ ስምምነቱ ለሁለቱም አገሮች ያለውን ውስን ባሕርይ ያንጸባርቃል።

በእርግጥም ኩዌት ከሕንድ ጠላቶች ከሆኑት ቱርክና ፓኪስታን ጋር ያላት የመከላከያ ትስስር ከሕንድ ጋር የረጅም ጊዜ ስትራቴጂካዊ አጋርነት ማቋቋምን ፈታኝ አድርጎታል። በኦገስት 2026 ኩዌት ከፓኪስታን ጋር የመከላከያ ፕሮቶኮል ተፈራርማለች። ከኢስላማባድ ጋር ያደረገችው ስምምነት የፓኪስታንን የድሮን ቴክኖሎጂ፣ ወታደራዊ ባለሙያዎችንና የአየር መከላከያ ሥርዓቶችን ወደ ኩዌት ድንበሮች ያመጣል። በተጨማሪም በ2020 ኩዌት ከቱርክ የመከላከያ ኩባንያዎች የአመፅ መቆጣጠሪያ ተሽከርካሪዎችንና የውጊያ ድሮኖችን ገዝታለች።

እስካሁን ድረስ ኩዌት ከመካ ስምምነት አገሮች ጋር ያላት የሁለትዮሽ የመከላከያ ትስስር የጋራ መከላከያ አንቀጽ የለውም፤ ሆኖም የደኅንነት ተጋላጭነቷ፣ የጂኦፖለቲካ አሰላለፏና ወታደራዊ ግዥዎቿ በቅርብ ጊዜ ውስጥ የመካ ስምምነትን እንደምትቀላቀል ይጠቁማሉ፤ ይህም የመካ ስምምነት አገሮች ለእስራኤል እንደሚያሳዩት ሁሉ ለሕንድም ተቃራኒ በመሆናቸው፣ ከሕንድ ጋር ሊኖራት የሚችለውን የወደፊት ግንኙነት ይገድበዋል።

ኩዌት በታሪኳ በቀጣናዊ ግጭቶች ገለልተኛ አቋም ስትይዝ የቆየች ሲሆን፣ ከተፋላሚ ወገኖች ጋር ባላት የተቀራረበ ግንኙነት ምክንያት የሽምግልና ሚናም ተጫውታለች። በ2017 በቀጠርና በዓረብ ባለአራት ቡድን (Arab Quartet) መካከል በተፈጠረው ቀውስ ወቅት ሽምግልና አድርጋለች። ከዓለም የነዳጅ ክምችት 7 በመቶውን በመያዝና በመካከለኛው ምሥራቅ ካሉት ትልልቅ ሉዓላዊ የሀብት ፈንዶች አንዱ በመሆን፣ የገንዘብ ክብደቷ ኃይል ሰጥቷታል። ሆኖም ከኢራን ጋር ያላት የጂኦግራፊ ቅርበት ለኢራን ጥቃቶች ተጋላጭ አድርጓታል። ከፋርስ ባሕረ ሰላጤ ማዶ፣ ከኢራን ግዛት ከ90 ማይል በታች ርቀት ላይ ትገኛለች። የአየር መከላከያዎቿ ለኢራን ባለስቲክ ሚሳይል ጥቃቶች ምላሽ ለመስጠት 60 እስከ 90 ሰከንድ ያህል ጊዜ ብቻ አላቸው። ኩዌት ታንኮች፣ የጦር መርከቦችና ተዋጊ ጄቶች ቢኖሯትም፣ 17,500 ወታደሮች ያሉት ቋሚ ሠራዊቷ ከአንድ ሚሊዮን ሰው በላይ ለሆነው የኢራን ጦር ኃይል አቻ አይደለም። እስከ ጁላይ 2026 ድረስ ኩዌት ከኢራን 1,318 ጥቃቶችን ተቋቁማለች፣ ይህም በቀጣናው ከፍተኛው ቁጥር ነው። የኢራን ሚሳይሎችና ድሮኖች አውሮፕላን ማረፊያዎችን፣ የጨው ማጣሪያ ተቋማትንና የኤሌክትሪክ መስመሮችን ጨምሮ በሲቪል መሠረተ ልማቶች ላይ መታታቸው ተገልጿል። እንዲህ ያለው ተጋላጭነት ኩዌትን ይበልጥ ወደ መካ ስምምነት አገሮች እቅፍ ይገፋታል።

በመጨረሻም የኩዌት አቋም በየአብርሃም ስምምነቶች ላይ ከሪያድ ጋር ይጣጣማል። ሁለቱም ከእስራኤል ጋር ግንኙነትን መደበኛ ማድረግን አይደግፉም፣ በመሆኑም ኩዌት ከእስራኤል ጋር ቅርበት ያላትን ሕንድ ከፓኪስታንና ከቱርክ በላይ ልትመርጥ ዕድሏ አነስተኛ መሆኑ ይጠበቃል። በእርግጥም ኩዌት ከሕንድ ጠላቶች ጋር ያላትን የቅርብ ትስስር ከግምት በማስገባት ኒው ዴልሂ ጥንቃቄ ማድረግ አለባት፣ በተለይም ኩዌት የመጨረሻ ተጠቃሚ ስምምነቶችን ጥሳ ወሳኝ የመከላከያ ቴክኖሎጂ ወደ ሕንድ ባላንጣዎች እንዲፈስ ብታደርግ ጉዳዩ የበለጠ አሳሳቢ ይሆናል።