የክርስቲያን በጎ አድራጎት ድርጅቶችና ጳጳሳት በእስራኤል ላይ ማዕቀብ እንዲጣል ከብሪታኒያ መንግሥት ጋር ተባበሩ

ፀረ-እስራኤል አቋም በብዛት የሚያራምዱ ታዋቂ ክርስቲያናዊ ለትርፍ ያልተቋቋሙ ድርጅቶች፣ የአይሁድ መንግሥት በ“ለረጅም ጊዜ የዘለቀ ዓለም አቀፍ ሕግ ጥሰቱ” ምክንያት እንዲቀጣ ለሚጠጋ ሁለት ዓመታት የሌበር መንግሥትን ሲወተውቱ ከቆዩ በኋላ፣ ብሪታኒያ በእስራኤል ላይ የጣለችውን ማዕቀብ አወድሰዋል።

የብሪታኒያ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ኤድ ሚሊባንድ (Ed Miliband) በ8 ሴፕቴምበር 2026 በእስራኤል ላይ ማዕቀብ መጣሉን ካስታወቁ ከሰዓታት በኋላ፣ የካቶሊክ የባሕር ማዶ ልማት ኤጀንሲ (CAFOD) እና ክርስቲያን ኤይድ (Christian Aid) ማዕቀቡን በደጋፊነት የተቀበሉ መግለጫዎች አውጥተዋል።

ራሱን “በብሪታኒያና በአየርላንድ የሚገኙ 41 ደጋፊ አብያተ ክርስቲያናት ይፋዊ የእርዳታ፣ የልማትና የተሟጋችነት ኤጀንሲ፣ እንዲሁም የዓለም አቀፉ የቤተ ክርስቲያን ማኅበረሰብ አካል” በማለት የሚገልጸው ክርስቲያን ኤይድ፣ “ሕገወጥ ከሆኑ የእስራኤል ሰፈራዎች የሚመጡ ምርቶች ወደ አገር እንዳይገቡ የተጣለው እገዳ ፍልስጤማውያን ከመሬታቸው በኃይል መፈናቀላቸውን ለመጋፈጥ ጠቃሚ እርምጃ ነው” ሲል አድንቋል።

ዋና ረቢ ኤፍራይም ሚርቪስ (Efraim Mirvis) ማዕቀቡን “ለብሪታኒያ አይሁዶች ጨለማ ቀን” ሲሉ ቢኮንኑትም፣ ስቴፈን ኮትሬል (Stephen Cottrell)፣ የግሎስተር ጳጳስ ራሔል ትሬዊክ (Rachel Treweek) እና የቼልምስፎርድ ጳጳስ ጉሊ ፍራንሲስ-ዴህቃኒ (Guli Francis-Dehqani)ን ጨምሮ ታዋቂ የአንግሊካን ጳጳሳት፣ ከኢስላሚስት ግንኙነት ያለው የብሪታኒያ ሙስሊሞች ምክር ቤት (Muslim Council of Britain) ጋር በመሆን ማዕቀቡን አድንቀዋል።

በእንግሊዝ ሁለተኛው ከፍተኛ ጳጳስ የሆኑት ኮትሬል በየጌቶች ምክር ቤት (House of Lords) ባደረጉት ንግግር፣ በእስራኤል ላይ “ተጨማሪ እርምጃዎች” ሊያስፈልጉ እንደሚችሉ አመልክተዋል። “እንዲህ ዓይነቱን በመርህ ላይ የተመሠረተ እርምጃ ለበርካታ ዓመታት ስንጠይቅ ቆይተናል” ብለዋል። “እነዚህ እርምጃዎች አስፈላጊ፣ ግልጽ ለመናገርም የዘገዩ ናቸው ብለን እናምናለን።”

ትሬዊክ የሚሊባንድን መግለጫ “ደፋርና ጀግንነት የተሞላበት” ሲሉ ጠርተውታል፤ “ኃይለኛ ቃላቸው ሁለትዮሽም ሆነ ሁሉ-ወይም-ምንም ያልሆነ ግልጽ እርምጃን ያስቀምጣል፣ የእግዚአብሔርንም ፍትሕ፣ ፍቅርና ምሕረት ያንጸባርቃል” ብለዋል። ፍራንሲስ-ዴህቃኒ በበኩላቸው መንግሥት የእስራኤልን የE1 ሰፈራ ፕሮጀክት ለመግታት “ተጨማሪ እርምጃዎች ግምገማ” ጎን ለጎን፣ ማዕቀቡን “በሚገባው አስቸኳይነት” እንዲተገብር አሳስበዋል።

በዓለም አቀፍ ደረጃ የሚንቀሳቀሱት የእንግሊዝ ቤተ ክርስቲያንና ክርስቲያናዊ ለትርፍ ያልተቋቋሙ ድርጅቶች፣ በአይሁድ መንግሥት ላይ የሚያካሂዱት የእንቅስቃሴ ታሪክ አላቸው።

በጁላይ 2026 የእንግሊዝ ቤተ ክርስቲያን አጠቃላይ ሲኖዶስ፣ እስራኤልን የአይሁድ የበላይነት መንግሥት ሲል የሚኮንንና የሐማስን የ7 ኦክቶበር 2023 ጭፍጨፋ የእስራኤል ወረራ ውጤት ነው ሲል የሚከላከለውን ካይሮስ II (Kairos II) የተባለ የፍልስጤማውያን ማኒፌስቶ አጽድቋል።

ከሲኖዶሱ ድምፅ አሰጣጥ በፊት፣ የካንተርበሪ ሊቀ ጳጳስ ሳራ ሙላሊ (Sarah Mullally) ከ19–24 ጁን 2026 ወደ ቅድስት ምድር ባደረጉት ጉዞ፣ ከሽብር ድርጅቶች ጋር ግንኙነት ያላቸውን ፀረ-እስራኤል አቀንቃኞች በመደገፋቸው እና “ faithful resistance ” ብለው በማወደሳቸው ክርክር አስነሱ።

ክርስቲያን ኤይድና CAFOD ባለፉት ሁለት ዓመታት በእስራኤል ላይ ማዕቀብ እንዲጣል መንግሥትን ሲወተውቱ ቆይተዋል። በሴፕቴምበር 2024 ሁለቱም በጎ አድራጎት ድርጅቶች ከእስራኤል ጋር ያለው የንግድ ግንኙነት በአስቸኳይ እንዲገመገም የሚጠይቅ ደብዳቤ ለንግድና ንግድ ጉዳዮች ጸሐፊ (Business and Trade Secretary) ፈርመዋል።

በሴፕቴምበር 2025 ሁለቱም በጎ አድራጎት ድርጅቶች “Trading with Illegal Settlements: How Foreign States and Corporations Enable Israel’s Illegal Settlement Enterprise” በሚል ርዕስ ሪፖርት አሳትመዋል። ሪፖርቱ “ምሥራቅ ኢየሩሳሌምን ጨምሮ በዌስት ባንክ፣ እንዲሁም በጎላን ኮረብታዎች በሚገኙ ሕገወጥ የእስራኤል ሰፈራዎች ውስጥ መሠረታቸውን ያደረጉ ወይም ከዚያ ሆነው የሚንቀሳቀሱ ንግዶች ጋር” የሚደረግ ማንኛውንም ንግድ፣ ኢንቨስትመንትና አገልግሎት የሚከለክሉ ሕጎች እንዲወጡ ጥሪ አቅርቧል።

በጃንዋሪ 2025 ክርስቲያን ኤይድ ዩናይትድ ኪንግደም “የቁጥጥርን ሁኔታ እንዲቃወም” (challenge the occupation) እንዲያደርግ፣ “ከእስራኤል ሰፈራዎች ጋር ማንኛውንም ንግድና ኢንቨስትመንት መከልከል” (a ban on any trade and investment with Israeli Settlements)ን ጨምሮ አሳስቧል። በፌብሩዋሪ 2025 ደግሞ “ለእስራኤል በዓለም አቀፍ ሕግ መሠረት ስህተት የተባሉ ተግባራት ምላሽ ለመስጠት” (in response to Israel’s internationally wrongful acts) በማለት የብሪታኒያ-እስራኤል Trade and Partnership Agreement እንዲገመገም የሚጠይቅ የ7 ገጽ ማስረጃ ለዩናይትድ ኪንግደም የውጭ ጉዳይ ኮሚቴ (Foreign Affairs Committee) አቅርቧል።

በእነዚህ ለትርፍ ያልተቋቋሙ ድርጅቶች ላይ የተካሄደው “sustained demonization” በ“settlement trade” ዙሪያ ያለውን ንግግር ከጠርዝ ወደ ፓርላማ ሂደቶችና የመንግሥት ፖሊሲ ውይይቶች ለማሸጋገር ማዕከላዊ መሆኑን NGO Monitor በ8 ሴፕቴምበር 2026 ባሳተመው ሪፖርት ገልጿል።

እነዚህ መንግሥታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች በአይሁድ መንግሥት ላይ ማዕቀብ እንዲጣል ከመንግሥት ጋር በመመሳጠር ያገኙት ስኬት፣ እስራኤልን በተመለከተ በለንደን የፖሊሲ አወጣጥ ሂደት ላይ ያላቸውን ተጽዕኖና ከሌበር ፓርቲ ጋር ያላቸውን ቅርበት ያሳያል።

የNGO Monitor ሪፖርቶች ክርስቲያን ኤይድ ለፍልስጤም የሰብዓዊ መብቶች ማዕከል (Palestinian Center for Human Rights) የሰጠውን የገንዘብ ድጋፍ ከአሸባሪ የፍልስጤም ነፃ አውጪ ሕዝባዊ ግንባር (Popular Front for the Liberation of Palestine) ጋር የቅርብ ግንኙነት እንዳለው ይጠቅሳሉ፤ ይህ ድርጅት በጆርጅ ሐበሽ የተመሠረተ መሆኑንም አመልክተዋል። Time ሐበሽን “Terrorism’s Christian Godfather” ሲል ሰይሞት ነበር።

በተመሳሳይ፣ CAFOD “በአረብ-እስራኤል ግጭት ውስጥ ንቁ ተሳትፎ ላላቸው እጅግ አድሏዊና ፖለቲካዊ የሆኑ መንግሥታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች” በርካታ የገንዘብ ድጋፍ እንዳደረገ ተገልጿል፤ ከእነዚህም መካከል Islamic Relief Worldwide ይገኝበታል፣ ይህንንም የበጎ አድራጎት ድርጅት የተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች በ2014 እንደ አሸባሪ ተቋማት በመፈረጅ በዝርዝር ውስጥ አካትታው ነበር።

የአንግሊካን ጳጳሳት፣ CAFOD ወይም ክርስቲያን ኤይድ ሰብዓዊ መብት ጥሰት በሚፈጽሙ ሌሎች አገሮች ላይ ማዕቀብ እንዲጣል መጠየቃቸውን የሚያሳይ መረጃ የለም፤ ከእነዚህም መካከል መንግሥታቸውና ሕጋቸው ክርስቲያኖችን ኢላማ የሚያደርጉት ሕንድና ቻይና፣ እንዲሁም በክርስቲያኖች ላይ የጂሃዲስት ጭፍጨፋዎች እየጨመሩ ያሉባቸው ናይጄሪያና ሱዳን ይገኙበታል።

ለማዕቀቡ ምላሽ በመስጠት፣ የአንግሊካን የሥነ-መለኮት ምሁር ኢያን ፖል (Ian Paul) የ17 አገሮች ዝርዝር አዘጋጅተዋል፤ “የአሜሪካ ውጭ ጉዳይ መሥሪያ ቤት የአገር-በዓይነት ሪፖርት ሥርዓት” (the US State Department’s country-report system) ከግብፅ እስከ ባንግላዴሽ ያሉ የሰብዓዊ መብት ችግሮችን እንደሚመዘግብ አመልክተዋል። “ከእነዚህ አገሮች በአንዲትም ላይ ማዕቀብ ለመከታተል እንኳን አንመለከትም፣ [ነገር ግን] ከእነሱ ጋር ማስታረቅ የሚመስሉ ግንኙነቶችን ለማበልጸግ እየጣረን ነው” (Not only are we not thinking about pursuing sanctions on any of these countries, [but] we are seeking to develop appeasing relations with them) ሲሉ ጽፈዋል፤ ይህም እስራኤል አረቦችን፣ ሴቶችንና የወሲብ አናሳዎችን ጨምሮ “በክልሉ ውስጥ ያለችው ብቸኛ ዴሞክራሲ፣ እና ለአናሳዎቿ ሙሉ ዴሞክራሲያዊ መብት የምትሰጥ ብቸኛዋ” (the only democracy in the region, and the only one which gives full democratic rights to its minorities) ብትሆንም ነው።