ኦስትሪያ “የፖለቲካ እስልምና”ን ለማገድ ጥረት ጀመረች፣ ገዥው ጥምረት አቋሙን ከቀየረ በኋላ

በቻንስለር ክሪስቲያን ስቶከር (Christian Stocker) የሚመራው የኦስትሪያ ሕዝባዊ ፓርቲ (ÖVP) የሚመራው የኦስትሪያ ገዥ የጥምረት መንግሥት፣ ከዚህ ቀደም ይቃወመው የነበረውን በተቃዋሚው FPÖ (Freedom Party of Austria) የቀረበ የውሳኔ ሐሳብ ተቀብሎ አቋሙን በመቀየር “የፖለቲካ እስልምና”ን ለማገድ እየተንቀሳቀሰ ነው።

“እስልምና በፖለቲካዊ መልኩ የሚተረጎም ከሆነ፣ ከዴሞክራሲያችንና ከምዕራባዊ እሴቶቻችን ጋር አይጣጣምም፣” ሲሉ ስቶከር ለኦስትሪያዊቷ Heute ጋዜጣ 28 ኦገስት ተናግረዋል። “የሃይማኖት ነፃነትን እናስከብራለን—ማንም ሰው የፈለገውን ማመንና እምነቱን መፈጸም ይችላል። ሃይማኖት በፖለቲካ ጥቅም ላይ ሲውል ግን በከፍተኛ ቁርጠኝነት ልንቃወመው ይገባል።”

“ስለዚህ የፖለቲካ እስልምናን በሕገ መንግሥታዊ ሕግ ማገድን እደግፋለሁ፣” ሲሉ ስቶከር አስታውቀዋል። “እኛ የመሃል-ቀኝ ፓርቲ ነን። የምንቆምለት ነገር ይህ ነው፦ ወደ ኦስትሪያ የሚመጣ ማንኛውም ሰው እዚህ ተፈጻሚ የሆኑትን ደንቦች ማክበርና ለኅብረተሰቡ አስተዋጽኦ ማድረግ አለበት።”

“በጣም ግልጽ አድርጌ እናገራለሁ፦ ልጆቻችንና የልጅ ልጆቻችን በእስላማዊ መንግሥት ውስጥ እንዲያድጉ አልፈልግም፣” ሲሉ ቻንስለሩ በኋላ በX ላይ ጽፈዋል። “የሃይማኖት ተግባርን እንደምንጠብቅ ሁሉ፣ ዴሞክራሲያችንንም መጠበቅ አለብን።”

በኦስትሪያ ትምህርት ቤቶች ውስጥ በቅርቡ በተጣለው የራስ መሸፈኛ እገዳ ሳቢያ የተነሳውን ተቃውሞ ተከትሎ፣ ስቶከር ሙስሊሞች በቪየና ትምህርት ቤቶች ውስጥ አስቀድመው የበላይነት እንዳላቸው ጠቅሰዋል። “እነዚህ ልጃገረዶችና ወንዶች ልጆች አድገው የሕግ ሥርዓታችንንና ኅብረተሰባችንን የሚቀበሉ፣ የሚያስከብሩና በውስጡ የሚኖሩ ዴሞክራቶች ይሆናሉ? ወይስ ኢስላሚስትና በፖለቲካ ተጽዕኖ የወደቁ ይሆናሉ? እኔ ዴሞክራቶች እንዲሆኑ እፈልጋለሁ፣” ሲሉ ገልጸዋል።

ለጥምረቱ አጋሮች የውሳኔ ሐሳብ እንደምታዘጋጅ ያስታወቁት የአውሮፓ፣ የውህደትና የቤተሰብ ጉዳዮች ፌዴራል ሚኒስትር ክላውዲያ ባወር (Claudia Bauer) ስቶከርን በመደገፍ እንዲህ ብለዋል፦ “አክራሪ ርዕዮተ ዓለሞችን የሚያሰራጭ፣ ኅብረተሰባችንን የሚሸረሽርና መንግሥቱን ወደ ኸሊፋነት መቀየር የሚፈልግ ማንኛውም ሰው በኦስትሪያ ውስጥ በነፃነት እንዲንቀሳቀስ አልፈልግም። አሁን ያለው የሕግ ሁኔታ በቂ አይደለም።”

ተቃዋሚው ፓርቲ መንግሥትን በኢስላሚዝም ላይ ያቀረባቸውን ሐሳቦች በማገዱ ወቀሰ

የFPÖ መሪ ሄርበርት ኪክል (Herbert Kickl) በጋዜጣዊ መግለጫ ላይ ÖVPን በመውቀስ፣ FPÖ ለዓመታት ሲያቀርባቸው የነበሩ ተመሳሳይ ጥያቄዎችን ስቶከር ማገዳቸውን በመጥቀስ “ሁሉንም ነገር ተኝተው የሚያሳልፉ” ቻንስለር ሲሉ አሽሟጠዋል።

በ15 ፌብሩዋሪ 2025 በቪላክ (Villach) አንድ ሶሪያዊ የ14 ዓመት ታዳጊን ገድሎ አምስት ሌሎችን ያቆሰለበትን የጂሃዲስት የጅምላ ውጋት ተከትሎ፣ FPÖ ፓርላማው “በፖለቲካ እስልምና ላይ ሁሉን አቀፍ እገዳ እንዲጀምር” የሚጠይቅ የውሳኔ ሐሳብ አቅርቦ ነበር።

የውሳኔ ሐሳቡ በፖለቲካ እስልምና ላይ የሚያነጣጥር ሁሉን አቀፍ ሕግ (Omnibus Act) እንዲወጣ የሚጠይቅ ሲሆን፣ ይህም እንደ የክብር ግድያ፣ የሴት ልጅ ግርዛትና የኢስላሚስት ሽብርተኝነት ያሉ ወንጀሎችን በይፋ መደገፍ ወይም ማመካኘትን፣ እንዲሁም ከኦስትሪያ የሕግ ሥርዓት ጋር የማይጣጣም እስከሆነ ድረስ ሸሪዓ እንዲቋቋም በይፋ መጥራትን ጨምሮ አንዳንድ አደገኛ ድርጊቶችን መከልከልና በወንጀል ማስቀጣትን ያካትታል።

የውሳኔ ሐሳቡ በተጨማሪም የሴቶችን ማንቋሸሽ፣ የሌሎችን መብትና ነፃነት (ለምሳሌ የወሲባዊ ዝንባሌ ወይም የአካል ታማኝነት) አለመቀበል፣ የኦስትሪያን የሕግ ሥርዓት መካድ ወይም የእስራኤል መንግሥት የመኖር መብትን መካድ የሚገልጽ እስከሆነ ድረስ የኢስላሚስት ፕሮፓጋንዳ እንዳይሰራጭ እገዳ እንዲጣል ጠይቋል።

የFPÖ ሐሳብ የጥላቻ ሰባኪዎች መዝገብ እንዲዘጋጅ፣ ሕግ ጣሾች ላይ ከባድ ቅጣቶችን ጨምሮ የቡርቃ እገዳ በፖሊስ እንዲፈጸም፣ የእስልምና የመማሪያ መጻሕፍት በተፈቀዱ ሥርዓቶች እንዲገመገሙ እንዲሁም በፖለቲካ እስልምና ላይ የሚያነጣጥር ብሔራዊ የድርጊት መርሐ ግብር እንዲዘጋጅ ጠይቋል።

“የእኛ የውሳኔ ሐሳብ የቆየ ነው፤ ÖVP ማውራቱን አቁሞ ተግባራዊ ያድርገው፣” ሲሉ የFPÖ ዋና ጸሐፊ ሚካኤል ሽኔድሊትስ (Michael Schnedlitz) ተናግረዋል። “ስቶከር በዚህ ጥያቄ ላይ ያላቸው ተአማኒነት ከቶ የለም።” እንዲሁም ÖVP አሁን ላይ ወደ FPÖ ጎን መቀላቀሉን በመውቀስ “ርካሽ ቅጂዎች አያስፈልጉንም፤ የሚያስፈልገን ዋናው፣ የነፃነት አራማጁ ዓይነት ነው፣” ብለዋል።

የውሳኔ ሐሳቡ ስለ ‘የፖለቲካ እስልምና’ ትርጓሜ ክርክር አስነሳ

የመንግሥቱ ሐሳብ “የፖለቲካ እስልምና” የሚለው ቃል ትርጓሜና ተገቢነት ላይ ሞቅ ያለ ክርክር አስነስቷል።

በአገሪቱ ውስጥ ለሚገኙ ሙስሊሞች ይፋዊ ወካይ ድርጅት ሆኖ የሚያገለግለው የኦስትሪያ እስላማዊ ሃይማኖት ማኅበረሰብ (IGGÖ)፣ “ ‘የፖለቲካ እስልምና’ የሚለውን ቃል ለተወሰነ የሕግ ሐሳብ ተገቢ እንዳልሆነ እንደሚቆጥረው፣” አጽንኦት ሰጥቷል።

የIGGÖ ፕሬዚዳንት ኡሚት ቩራል (Ümit Vural) በZeit im Bild የዜና ጣቢያ የመንግሥትን ሐሳብ በመተቸት፣ አክራሪነትን ለመከላከል የሚያስችሉ ሕጎች አስቀድመው እንዳሉ ተከራክረዋል። “ይህ ማለት እያንዳንዱ አክራሪ እንቅስቃሴ ይታገላል ማለት ከሆነ፣ እኛ በግልጽ ከሕግ የበላይነት ጎን ነን፣” ሲሉ የኢስላሚዝምን መስፋፋት ለመታገል የሚሞክረውን የቀኝ ጽንፈኝነት በማመልከት ተናግረዋል።

በሃይማኖት ተነሳሽ ፖለቲካዊ ጽንፈኝነትን ለመመዝገብ የተቋቋመው የኦስትሪያ ፈንድ፣ “የፖለቲካ እስልምና”ን “አራማጆቹ እስላማዊ ናቸው ብለው በሚቆጥሯቸው፣ ነገር ግን ከዴሞክራሲያዊ የሕግ የበላይነትና ከሰብዓዊ መብቶች መርሆዎች ጋር በሚጋጩ እሴቶችና መመዘኛዎች ላይ ተመሥርቶ ኅብረተሰብን፣ ባህልን፣ መንግሥትን ወይም ፖለቲካን ለመለወጥ ወይም ተጽዕኖ ለማሳደር የሚፈልግ ገዥ ርዕዮተ ዓለም፣” በማለት እንደሚተረጉመው ገልጿል።

“‘የፖለቲካ እስልምና’ ለኢስላሚዝም ተለዋጭ ቃል ሆኖ የሚያገለግል ከሆነ፣ ስለዚህ በግልጽ መተርጎም ይኖርበታል፣” ሲሉ የሶርቦን ዩኒቨርሲቲ ከፍተኛ መምህርና The Making of Contemporary Propaganda Discourse: How and Why Does It Work? የተሰኘው መጽሐፍ ደራሲ ያና ግሪንሽፑን (Yana Grinshpun) ለFWI ተናግረዋል። ግሪንሽፑን “እስልምና፣ የፖለቲካ እስልምና እና ኢስላሚዝም በሚሉት ቃላት ዙሪያ ያለው አሻሚነት ጉዳዩ በሚረዳበት መንገድ ላይ ከፍተኛ መዘዝ አለው፣” ሲሉ አብራርተዋል።

“በርካታ ምሁራን እስልምናን እንደ ሃይማኖትና እስልምናን እንደ ፖለቲካዊና ሕጋዊ ሥርዓት መለየትን ይቃወማሉ፤ ‘እስልምና’ እና ‘የፖለቲካ እስልምና’ መካከል ያለው ልዩነት ሰው ሠራሽ ነው ሲሉ ይከራከራሉ፤ ምክንያቱም እስልምና ከመነሻው ጀምሮ ሃይማኖታዊና ሥነ መለኮታዊ ጎኖችን ብቻ ሳይሆን ሕጋዊ፣ ማኅበራዊና ፖለቲካዊ ጎኖችንም ያካተተ ነበር፣” ሲሉ በዘመናዊ ርዕዮተ ዓለሞች ጥናት የትራንስአትላንቲክ ተቋም (TISCI) ተመራማሪ የሆኑት ግሪንሽፑን ገልጸዋል።

“ኢስላሚስቶች በመጨረሻ በሸሪዓ ላይ የተመሠረተ እስላማዊ የሕግ ሥርዓት እንዲተገበር ይፈልጋሉ፤ ምንም እንኳን በመንገዶቻቸውና በፖለቲካ ስልቶቻቸው በእጅጉ ሊለያዩ ቢችሉም። ይህ ትርጓሜ ደግሞ ኢስላሚዝምን ከሰፊው የፖለቲካ ጽንፈኝነት ምድብ ለመለየት ያስችለናል፣” ሲሉ ግሪንሽፑን ገልጸዋል።

“ኢስላሚዝምን ከቀኝ ጽንፍም ይሁን ከግራ ጽንፍ የመጣ ሌላ የጽንፈኝነት ዓይነት ብቻ ነው ብሎ መግለጽ፣ ለእሱ ብቻ ልዩ የሆነውን ነገር እንድንዘነጋ ሊያደርግ ይችላል። የኢስላሚስት እንቅስቃሴዎች ከሌሎች ጽንፈኛ እንቅስቃሴዎች ጋር የሚጋሯቸው አንዳንድ ባሕርያት ሊኖሩ ይችላሉ፤ ነገር ግን ኢስላሚዝም በእስላማዊ ሕግ ሥልጣንና በሃይማኖት፣ በፖለቲካና በሕግ መካከል ባለው ግንኙነት ላይ በተለየ አመለካከት ላይ የተመሠረተ ነው፣” ሲሉ አጽንኦት ሰጥተዋል።

የአውሮፓ የቀኝ ጽንፈኛ ፓርቲዎች ኢስላሚዝምን ለመታገል እጅ ለእጅ ተያያዙ

በአውሮፓ የሕግ አወጣጥ ላይ አንዳንድ ተጽዕኖ ሊያሳድር በሚችል እርምጃ፣ FPÖ ኢስላሚዝምን የመታገል ትግላቸውን ለማጠናከር ከAlternative für Deutschland (AfD) ጋር የጋራ መግለጫ ፈርሟል። መግለጫው የተዘጋጀው በቪየናና በበርሊን የተፈጸሙ የጂሃዲስት ጥቃቶችን ተከትሎ ሲሆን፣ በተለይም አብዱል ባሉት (Abdul Ballout) በጁላይ ወር በበርሊን የፕራይድ ሰልፍ ላይ ጥቃት ፈጽሞ 29 ሰዎችን ካቆሰለና አንዲት ሴት ከገደለ በኋላ ነው።

“በርሊንና ቪየና በጣም ተመሳሳይ ፈተናዎች ይገጥሟቸዋል። ሁለቱም ዋና ከተሞች ባለፉት ዓመታት ከፍተኛ ፍልሰት ያስተናገዱ ሲሆን፣ አሁን ደግሞ በትይዩ ኅብረተሰቦችና በኢስላሚስት መዋቅሮች መዘዝ እየተፈተኑ ነው፣” ሲሉ የቪየና FPÖ የክልል ፓርቲ ሊቀ መንበር ዶሚኒክ ኔፕ (Dominik Nepp) ተናግረዋል። “ለዚህም ነው ወደፊት ልምዳችንን በይበልጥ ለመለዋወጥና እርስ በርስ ለመማማር የምንፈልገው።”

በሴፕቴምበር 2025 FPÖ፣ በኦስትሪያ እስልምናን ይፋዊ ሃይማኖት ያደረገውን የ1912ቱን የእስልምና ሕግ ለማሻሻል ቆራጥ እርምጃ እንደሚወስድ ማስታወቁን FWI ዘግቧል። ይህም አንድ የቪየና ፍርድ ቤት በሁለት ሙስሊሞች መካከል በተነሳ የውል ክርክር ውስጥ እስላማዊ ሕግን ለፍትሐ ብሔር ሽምግልና ሕጋዊ መሠረት አድርጎ በመቀበሉ ተቃውሞ ከገጠመው በኋላ ነው።

የኦስትሪያ የእስልምና ሕግ (Islamgesetz) በ1900ዎቹ መጀመሪያ እስልምናን በሕዝብ ሕግ ሥር እንደ ሃይማኖታዊ እምነት ዕውቅና በመስጠት በኦስትሮ-ሃንጋሪ ግዛት ውስጥ ይፋዊ ሁኔታ ሰጥቶት ነበር። ሕጉ በ2015 ተሻሽሎ የሃይማኖታዊ በዓላት መከበርን የፈቀደ ሲሆን፣ በተመሳሳይ ጊዜ በአገሪቱ ውስጥ ለመስጊዶች የሚደረግ የውጭ የገንዘብ ድጋፍን አግዷል።