ቴህራን ወደ ቅድመ መከላከያ ጥቃቶች ስትዞር፣ ኢራን የማዳከሚያ ጦርነትን ማሸነፍ እንደምትችል ታምናለች

በ30 ኦገስት 2026፣ ኢራን በዮርዳኖስ ውስጥ የሚገኙ ሁለት የአሜሪካ ጦር ሰፈሮችን አጠቃች። የኢራን ወታደራዊ መሪዎች እንደሚሉት፣ ጥቃቶቹ ወደ ቅድመ ምት የሚያዘነብል የአስተምህሮ ለውጥንና ይበልጥ ጥቃታዊ የሆነ የተለመደ ወታደራዊ እይታን ያንጸባርቃሉ።

ከ7 ኦክቶበር 2023 የሐማስ ጥቃቶች በፊት፣ ኢራን እንደ አሜሪካ፣ እስራኤል፣ ሳውዲ ዓረቢያና የተባበሩት ዓረብ ኤምሬቶች ያሉ ጠላቶቿን ለማጥቃት ወኪል ኃይሎችን ትጠቀም ነበር። ብቸኛው ልዩ ሁኔታ በ3 ጃንዋሪ 2020 አንድ የአሜሪካ ድሮን የቁድስ ኃይል አዛዥ የነበሩትን ቃሲም ሱሌይማኒን በባግዳድ ከገደለ በኋላ ነበር።

በ13 ኤፕሪል 2024፣ እስራኤል የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ጥበቃ ኃይል (IRGC) አዛዥ የነበሩትን መሐመድ ረዛ ዛሄዲን በሶሪያ ከገደለች በኋላ፣ ኢራን በእስራኤል ላይ ተከታታይ ጥቃት ሰነዘረች። ሁለተኛው ተከታታይ ጥቃት በ1 ኦክቶበር 2024 ተከተለ። በሁለቱም ጊዜያት የባይደን አስተዳደር የእስራኤልን ምላሽ ገድቦ ነበር። ከጁን 2025 የአሥራ ሁለት ቀናት ጦርነት በኋላ፣ ቴህራን አስተምህሮዋን ቀየረች።

በ26 ኦገስት 2026፣ የኢራን ጦር ቃል አቀባይ መሐመድ አክራሚ-ኒያ ለፋርስ ኒውስ (Fars News) እንዲህ ብለዋል፣ “ቅድመ ምት ጦርነትን መጠቀም አለብን”። ከፍተኛ ደረጃ ያላቸው የፓርላማ አባል አህመድ ናደሪ ደግሞ፣ “በእነዚህ ሁለት ጦርነቶች ወቅት የማጥቃት አቅማችንንና አንዳንድ የመከላከል ድክመቶቻችንን ቀይረናል” ብለዋል። አክለውም፣ “ኢራን በድጋሚ በቀጣናው ላይ ያሉ የአሜሪካና የእስራኤል ጥቅሞችን የማጥቃት ዕድል አለ” ሲሉ ተናግረዋል። ኢራን አሁን ቀጥተኛ የተለመዱ ወታደራዊ ጥቃቶችን ተገቢ እንደሆኑ እንደምትቆጥር፣ ይህም የአሜሪካን ወታደራዊ እርምጃ ቀድሞ ለመምታት ብቻ ሳይሆን በአሜሪካ ማዕቀቦች ላይ እንደ ምላሽም እንደሚታይ ገልጸዋል።

የመከላከያ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ረዛ ጣላኢ-ኒክ ለዴፋ ፕረስ (Defa Press) እንዲህ ብለዋል፣ “የጠላትን የዛቻ ጥልቀትና የመሣሪያ ዓይነት ስንመለከት፣ መከላከል በግድ በ[ኢራን] የግዛት ድንበሮች ውስጥ ብቻ ሊፈጸም አይገባም”፤ አክለውም፣ “[አንዳንድ ጊዜ] የማጥቂያ መሣሪያዎችን መጠቀም አስፈላጊ ነው” ሲሉ ተናግረዋል። በመቀጠልም፣ “ይህ ስትራቴጂ ቀደም ሲል አልፎ አልፎ ተግባራዊ ተደርጎ የአሜሪካንና የጽዮናዊውን ጠላት ወንጀሎች በመቆጣጠር ረገድ ተሳክቶለታል” ብለዋል።

ኢራን ዓላማዋ አሜሪካ ቀጣናውን እንድትተው ማስገደድ መሆኑን ገልጻለች። የኢራን መገናኛ ብዙኃን አሁን ያለውን ጦርነት በስፋት ‘የማዳከሚያ ጦርነት’ በማለት እየጠሩት ሲሆን፣ ይህም የኢራን እስላማዊ ሪፐብሊክ በአጠቃላይ ገዢ ባህሪዋና የቤት ሜዳ ብልጫ በመኖሩ፣ ሩቅ ቦታ ጦርነት ከምታካሂድ እንደ አሜሪካ ያለች ዴሞክራሲ ይልቅ የበለጠ ሥቃይ መቋቋም እንደምትችል ቴህራን ያላትን እምነት ያንጸባርቃል። የኢራን መገናኛ ብዙኃን መዘገባቸውን የቀጠሉበት በዩኤስኤስ አብርሃም ሊንከን (USS Abraham Lincoln) ላይ ያለው ሁኔታ፣ የባሕር ኃይል ኦፕሬሽኖች ኃላፊ ዳሪል ካውድል (Daryl Caudle) የምድብ ትዕዛዞችን በማራዘም ላይ የሰጡት “አልስማማም” (non-concur) ምላሽ፣ እንዲሁም ኢራን በቀጣናው የሚገኙ የአሜሪካ ጦር ሰፈሮችን በመጉዳት ያስመዘገበችው ስኬት የኢራን ባለሥልጣናት የአገራቸው ስትራቴጂ ሊሠራ ይችላል ብለው እንዲያምኑ አድርጓቸዋል።

ከሁሉም በላይ ወሳኙ ጉዳይ፣ ኢራን በአሜሪካ ጦር ሰፈሮች ላይ ለፈጸመቻቸው ጥቃቶች የተሰጡት አፀፋ ምላሾች ቴህራንን ለመግታት በቂ እንዳልነበሩ መሆናቸው ነው። በተቃራኒው፣ ስለእነርሱ መፎከሯ ኢራን ዋጋውን ለመክፈል ምቾት እንዳላት ያመለክታል። በመደበኛው የባሕር ኃይል አድሚራል የሆኑት ሀቢቦላህ ሰያሪ፣ ይህ ፈቃደኝነት የአገሬውን ሕዝብ ሲሰቃይ መመልከትን የሚጠይቅ ቢሆንም እንኳ፣ የላቀ “ፈቃድ” ሲሉ ጠርተውታል። ኢራን በእርግጥም ለሥቃይ የላቀ መቋቋሚያ ጣሪያ አላት።

የቀድሞው የወታደራዊ ታሪክ ምሁር ሰር ማይክል ሃዋርድ (Sir Michael Howard) መላመድን እንደ አስፈላጊ ስትራቴጂያዊ በጎነት ጠቅሰዋል። ኢራን አሜሪካ በእርሷ ላይ ከጫነችባት ሁኔታዎች ጋር ራሷን አስማምታለች። ቴህራን የማዳከሚያ ጦርነት ማሸነፍ እንደምትችል ለማመን በቂ ምክንያት አላት። ጦርነቱን ለማሸነፍ አሜሪካ የኢራንን ስትራቴጂያዊ ትዕግሥት የሚያግዝ ሳይሆን የሚያሸንፍ አዲስ ስትራቴጂ መቀበል አለባት።