ኩመይኒን የሚደግፍ ኢማም በኤል-ሰይድ ላይ ዘመቻ ከፈተ

በ11 ሴፕቴምበር 2026 ኡሳማ አብዱልጋኒ (Usama Abdulghani) በሚቺጋን ግዛት ዲርቦርን ከተማ በሚገኘው በLight of Guidance የተሰኘው መስጊዳቸው ውስጥ ንግግር አድርገዋል። በኢራን ውስጥ ከሥርዓቱ ጋር ግንኙነት ባለው ከፍተኛው የሃይማኖት ትምህርት ቤት የሠለጠኑት አብዱልጋኒ፣ የ9/11 የሽብር ጥቃቶችን 25ኛ ዓመት መታሰቢያ ሲያከብሩ እስራኤልን ተጠያቂ አድርገው ተከታዮቻቸውን “እስልምና እኛ እንደ ሙስሊሞች፣ እንደ አማኞች፣ የእስልምናን ፍጹም የበላይነት እንድንቀበል ይፈልጋል” ብለው አሰምተዋል። ይህን መግቢያ ካጠናቀቁ በኋላ፣ ሙስሊም ስለሆነው የሚቺጋን የዴሞክራቲክ ፓርቲ የሴኔት እጩ አብዱል ኤል-ሰይድ (Abdul El-Sayed) “ምርጫ በተመለከተ ጥቂት ነገር” እንደሚናገሩ ገልጸዋል። ፀረ-እስራኤል ለሆነው እጩ ድምፅ ስለመስጠት ሲጠይቁም፣ “ይህ የማህዲን [የሺዓ ሙስሊሞች መሲህ] መምጣት ያፋጥነዋልን? እስራኤልን እየጎዳን ነውን?” ብለዋል።

አብዱልጋኒ ቀጥለው ኤል-ሰይድ በLGBT እና በሥነ ተዋልዶ መብቶች ላይ ወዳለው አቋምና ታሪክ ዞሩ። ፅንስ ማስወረድ፣ አብዱልጋኒ እንዳሉት፣ “ሕፃን መግደል” ነው፤ እንዲሁም “በየውም አል-ቂያማህ [የፍርድ ቀን] እንደ አብዱል-ራህማን ኤል-ሰይድ ላለ ሰው … እና ለሚያስቡለት ሰዎች፣ ይህ ከባድ ነገር ነው” ብለዋል። አክለውም፣ “ይህ ሰው የቀውም ሉጥን [የሰዶምና ገሞራን] አጀንዳ በክራክ ላይ እንዳለ ሰው እየገፋ ነው” ብለዋል። ኢማሙ ቁርኣን ግብረ ሰዶምን ስለማውገዙ እያመለከቱ ሲሆን፣ አብዱልጋኒም ግብረ ሰዶምን “ጸያፍ ድርጊት” ብለው ጠርተዋል።

ከሁለት ሳምንታት በኋላ ካቆሙበት ቀጠሉ። በ25 ሴፕቴምበር ለተገደለው የሂዝቦላህ መሪ ሐሰን ነስራላህ፣ አሜሪካ እንደ አሸባሪ ለፈረጀችው ሰው፣ በተዘጋጀ የመታሰቢያ ሥነ ሥርዓት ላይ ኢማሙ ስለ ኤል-ሰይድ ሲናገሩ፦ “ባለፈው ጊዜ ካነሳኋቸው ነገሮች አንዱ ይህ እጩ ስድበ ሃይማኖት የሆነ ነገር እየፈጸመ መሆኑ ነበር” ብለዋል። አስጠንቅቀውም፣ “አሁን፣ አምላክ ያድነን፣ አንድ ሰው ለእርሱ ድምፅ ሊሰጥ ወይም ለእርሱ ዘመቻ ሊያደርግ ከሆነ፣ ይህን እስላማዊ መርህ አስታውሱ” ብለዋል። የነቢዩ መሐመድን ሐዲስ፣ ማለትም አባባል፣ በመጥቀስም እንዲህ ብለዋል፦ “አንድ ሰው ኃጢአትን በግልጽ ሲፈጽም ማንም ድምፁን ካላሰማ … መላውን ኅብረተሰብ ያፈርሰዋል”።

ስብከቶቻቸው በግብር ነፃ በተደረጉ ድርጅቶች የምርጫ ዘመቻ ማካሄድን የሚከለክለውን የፌዴራል እገዳ ሊጥሱ ይችላሉ። መስጊዱ ከሚያገኘው የ501(c)(3) የግብር ከፋዮች ድጎማ በተጨማሪ፣ ከአብዱልጋኒ ድርጅቶች አንዱ የመንግሥት ገንዘብ አግኝቷል፤ ይህም ገዥዋ ግሬቸን ዊትመር (Gretchen Whitmer) ለLGBT መብቶች ቁርጠኝነታቸውን ከገለጹባት ከሚቺጋን የተገኘ ድጋፍን ይጨምራል። አብዱልጋኒ የኢራን እስላማዊ ሪፐብሊክን በግልጽ የሚከላከሉ ሰው ናቸው።

“ጥቂት መርሆዎችን ብቻ ማስቀመጥ”

አብዱልጋኒ ሁለቱንም ንግግሮች እንደ መመሪያ አቅርበዋቸዋል። በ11 ሴፕቴምበር፣ “ይህ ድምፅ መስጠት ወይም አለመስጠትን የሚመለከት አይደለም፤ ይህን ግለሰብ እንዴት እንደምንመለከተው ብቻ ነው” ብለዋል። በ25 ሴፕቴምበር ደግሞ ለምእመናኑ፣ “ገና የመጨረሻ ፍርዴን ልናገር አልነበረም፤ ይህን ምርጫ ስናደርግ ሙእሚኑን [አማኞች] እንዲያስቡባቸው ጥቂት መርሆዎችን ማስቀመጥ ብቻ ነበር፤ እኛም ወይ የማህዲን ዘመን እያመጣን ነን ወይም በከባድ ስህተት ዓላማውን እያዘገየን ነን” ብለዋል። መመሪያቸው ስለ መጨረሻ ፍርዳቸው ብዙም ጥርጣሬ አላስቀረም።

በኋለኛው ስብከታቸው አብዱልጋኒ፣ “ይህ እጩ ወደ ቤታችን፣ ወደ ጓሯችን እየገባ እነዚህን እሴቶች እየገፋ ነው፤ ያለ [sic] ምንም ሽፋን በግነት ወደ የኩራት ሰልፋቸው እየሄደ፣ ቁርኣናችሁን እየረገጠ፣ ወደ ቤታችሁ እየገባ ቁርኣናችሁን እየረገጠ ነው!” ብለዋል። ኤል-ሰይድን ከደገፉት ሌሎች የሚቺጋን ኢማሞች በተቃራኒ አብዱልጋኒ፣ “ወደፊት በጋራ እንደ አንድ ቡድን ድምፅ መስጠት የሚጠቅምበት ጊዜ ሊኖር ይችላል። ሊኖር ይችላል። አሁን ግን አይደለም። ያን እያልኩ አይደለም። ጊዜው ወደፊት ሊመጣ ይችላል” ሲሉ አውጀዋል።

የጆንሰን ማሻሻያ

የጆንሰን ማሻሻያ (Johnson Amendment) በሚል በሚታወቀው ድንጋጌ፣ የውስጥ ገቢ ሕግ አንቀጽ 501(c)(3) የአምልኮ ቤቶችና ሌሎች ከግብር ነፃ የሆኑ የበጎ አድራጎት ድርጅቶች “ለማንኛውም የሕዝብ ሥልጣን እጩ ድጋፍ (ወይም ተቃውሞ) በማንኛውም የፖለቲካ ዘመቻ ውስጥ” እንዳይሳተፉ ወይም ጣልቃ እንዳይገቡ ይከለክላል። በRevenue Ruling 2007-41 ውስጥ የሰፈረው የIRS መመሪያ አንድን መግለጫ ወደ ጣልቃ ገብነት ሊቀይሩ የሚችሉ ጉዳዮችን ይዘረዝራል፦ እጩን መለየቱን፣ የእርሱን ወይም የእርሷን አቋም መቃወሙን፣ ከምርጫ ጋር መቀራረቡን፣ ድምፅ መስጠትን መጥቀሱን፣ ወይም እጩዎችን የሚለይ ጉዳይ ማንሳቱን። አብዱልጋኒ ከላይ የተጠቀሱትን ሁሉ አድርገዋል።

አብዱልጋኒ ኤል-ሰይድን በስም ጠርተው “ይህ እጩ” ብለዋል። በፅንስ ማስወረድና በLGBT ጉዳዮች ላይ ያለውን አቋም አውግዘዋል። በ25 ሴፕቴምበር፣ የሌሉበት ድምፅ መስጫ ወረቀቶች (absentee ballots) መሰጠት ከጀመሩ በማግስቱ፣ “በሴኔት ዘመቻ ድምፅ እንሰጥ ወይስ አንሰጥ” በሚለው ላይ ስለሚደረግ ሃይማኖታዊ ፈተና ተናግረዋል።

Light of Guidance በInstagram ላይ የለጠፈው የስብከቱ ቪዲዮ ከዚያም አልፎ ሄዷል፤ ከኤል-ሰይድ የፅንስ ማስወረድ መብት ደጋፊ ፖለቲካ እንዲሁም ከLGBT ቡድኖች፣ ከጆርጅ ሶሮስ እና ከካማላ ሃሪስ ጋር ካለው ግንኙነት ጋር የተያያዙ ምስሎችን በማደራረብና ተያያዥ ቪዲዮዎችን በስብከቱ መሃል እየቆራረጡ በማስገባት አቅርቧል። የቀድሞዋ የዴሞክራቲክ ፓርቲ የፕሬዚዳንትነት እጩ ምስሎች እሷን ከእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ ጋር ሲያሳዩ ሲሆን፣ በእስራኤል ሰንደቅ ዓላማ በተሠራ ኮላዥ ውስጥ “Democrats and Zionism” የሚል ጽሑፍ ተደርቦበታል፤ በመቀጠልም ሃሪስ ለእስራኤል ያላትን ድጋፍ የሚወቅስ ጽሑፍ ተከትሎታል።

የአብዱልጋኒ የ25 ሴፕቴምበር 2026 ስብከት የInstagram ሪል።

( Light of Guidance/Instagram )

IRS ከዚህ ቀደም በዚህ ዓይነት መልእክት ምክንያት የአንድን ቤተ ክርስቲያን የግብር ነፃነት ሰርዟል። ከ1992ቱ ምርጫ 4 ቀናት በፊት፣ በኒው ዮርክ ግዛት ሰሜናዊ ክፍል የሚገኝ አንድ ቤተ ክርስቲያን “ክርስቲያን ሆይ ተጠንቀቅ” በሚል ርዕስ የጋዜጣ ማስታወቂያ አውጥቶ ቢል ክሊንተን “በጠየቀ ጊዜ የሚፈጸም ፅንስ ማስወረድን ይደግፋል” እንዲሁም “የግብረ ሰዶማውያንን የአኗኗር ዘይቤ ይደግፋል፣ ግብረ ሰዶማውያንም ልዩ መብት እንዲኖራቸው ይፈልጋል” ሲል ካስቀመጠ በኋላ፣ “ታዲያ እንዴት ለቢል ክሊንተን ድምፅ መስጠት እንችላለን?” ብሎ ደምድሟል። IRS የቤተ ክርስቲያኗን የግብር ነፃነት የሰረዘ ሲሆን፣ ቤተ ክርስቲያኗም ያቀረበችው ይግባኝ ውድቅ ተደርጎባታል። የአብዱልጋኒ ስብከቶች ተመሳሳይ ማኅበራዊ ጉዳዮችን የሚዳስሱ ሲሆን፣ ወደ ተመሳሳይ ፖለቲካዊ መደምደሚያም ያመራሉ።

በ2025 IRS ናሽናል ሪሊጂየስ ብሮድካስተርስ (National Religious Broadcasters, NRB) በተባለ የክርስቲያን ቡድን የቀረበበትን ክስ በስምምነት ለመጨረስ ሞክሮ ነበር፤ በዚህም ለምእመናን የሚሰጡ በምርጫ ፖለቲካ ላይ ያተኮሩ ስብከቶች እንደ የዘመቻ ጣልቃ ገብነት እንደማይቆጠሩ ተስማምቶ ነበር። የዲስትሪክት ፍርድ ቤት ግን ይህን አቋም ሳይቀበል ጉዳዩን በ31 ማርች 2026 ውድቅ አድርጎታል። ጉዳዩ አሁን በይግባኝ ላይ ሲገኝ፣ የፍትሕ መሥሪያ ቤት የNRBን ጉዳይ እንዲያነቃቃ የይግባኝ ፍርድ ቤቱን ጠይቋል። የጆንሰን ማሻሻያ የወደፊት ዕጣ ፈንታ እርግጠኛ ባይሆንም፣ እገዳው አሁንም በሥራ ላይ ነው።

አያቶላህ ኻሜኒ ወይም “መሪያችን”

ስለ እገዳው አብዱልጋኒ፣ “በምዕራቡ ዓለም ያለን ሰዎች፣ የመስጊዳችን ከግብር ነፃ የመሆን ደረጃ ቢዱን አላህ [በአላህ ፋንታ] የምሰግደው ጣዖት እንዲሆን መፍቀድ አንችልም” ብለዋል፤ ይህንንም በማርች 2026 በመስጊዳቸው ለተገደሉት የኢራን ከፍተኛ መሪ አያቶላህ አሊ ኻሜኒ በተካሄደ የመታሰቢያ ሥነ ሥርዓት ላይ ነው ያሉት።

አብዱልጋኒ ለኢራን መሪዎች ያላቸው ታማኝነት ሚስጥር አይደለም። በማርች ስብከታቸው ኻሜኒ “ለ36 ዓመታት መሪያችን ሆኑ” ብለዋል። በዚያው ስብከት፣ የኢራን እስላማዊ ሪፐብሊክ ከ36,500 በላይ ኢራናውያን ተቃዋሚዎችን ከጨፈጨፈ ከ2 ወር ባልሞላ ጊዜ በኋላ፣ አብዱልጋኒ ኻሜኒን “ከሞሳድ ሁከቶች ጋር እንዲተባበሩ የተታለሉትን ወጣቶች … ሸሂድ [ሰማዕታት]” ብለው ለመጥራት የሚያበቃ “ሰፊ ልብ ያላቸው” በመሆናቸው አወድሰዋቸዋል። አብዱልጋኒ ግን በ17 ፌብሩዋሪ 2026 በተደረገው በዚያው ንግግር ውስጥ ኻሜኒ “ብልሹ አካላት፣ ሴረኞቹ … ወደ ገሃነም ጥልቅ ጥግ ወርደዋል” ማለታቸውን ሳይጠቅሱ አልፈዋል። የጃንዋሪ 2026 ተቃውሞዎች “የሞሳድ ሁከቶች” ናቸው የሚለው ክስ የኢራንን ፕሮፓጋንዳ የሚያስተጋባ ነው።

“የማህዲ መምጣት” እና “እስራኤልን መጉዳት”

አብዱልጋኒ ለኤል-ሰይድ ድምፅ መስጠት “የማህዲን መምጣት ለማፋጠን ይረዳል ወይ” እንዲሁም “እስራኤልን [ይጎዳል] ወይ” ሲሉ ያቀረቡት ጥያቄ፣ በኢስላሚስት የዓለም አተያያቸው ውስጥ ሃይማኖትና ፖለቲካ የተዋሃዱበትን መንገድ ያሳያል። አብዱልጋኒ “መምህር” ብቻ ሳይሆን የኡማ፣ ማለትም የአማኞች ማኅበረሰብ፣ “ምድራዊ ገዥ” አድርገው የሚመለከቷቸው አሊ ኻሜኒ እንደሚሉት፣ ማህዲ “ሁሉንም የዓለም አቀፍ ኃይል ማዕከላት ለመዋጋት የሚፈልግ ታላቅ አዳኝ” ነው። ለኻሜኒ እነዚህ ማዕከላት አሜሪካንና እስራኤልን ያካትታሉ።

“እስራኤልን የመጉዳት” ግብ እንደ አብዱልጋኒ ላሉ የኩመይኒ ተከታዮች ተራ የጂኦ ፖለቲካ ጉዳይ አይደለም። በLight of Guidance ግድግዳ ላይ ምስላቸው የተሰቀለው የኢራን እስላማዊ ሪፐብሊክ መሥራች አያቶላህ ሩሁላህ ኩመይኒ፣ ማህዲ የሚገለጠው የአይሁድ መንግሥት ከወደመ በኋላ ብቻ መሆኑን አስተምረዋል።

የግብር ከፋዮች ገንዘብ

የሐዲ ኢንስቲትዩት (Hadi Institute) በራሱ የFacebook ጽሑፍ መሠረት፣ ተቋሙ “በሸይኽ ኡሳማ አብዱልጋኒ መሪነት ሥር” ነው። የLight of Guidance የ2020 የIRS የውሳኔ ደብዳቤ የሐዲ ኢንስቲትዩትን አድራሻ ይዘረዝራል። መስጊዱም ትምህርቶቹን በዚያው አድራሻ ያካሂዳል። አብዱልጋኒ በ10 ጁላይ 2026 በLight of Guidance ባደረጉት ስብከት “የእኛ የሐዲ ቤተሰብ” ብለው ተናግረዋል። የሐዲ ኢንስቲትዩት ለIRS የሚያስገባው ሰነድ Association of Spiritual Renewal (ASR) በሚል ስም ሲሆን፣ የገቢ ማሳወቂያዎቹ ከጁላይ 2018 እስከ ጁን 2025 989,058 ዶላር የመንግሥት ዕርዳታ እንደተቀበለ ያመለክታሉ። Open Michigan እንደሚያሳየው ግዛቱ ከ2022 እስከ 2024 ለASR 163,169 ዶላር ሰጥቷል። ASR (ማለትም የሐዲ ኢንስቲትዩት) Hadi Montessori እና Hadi Publications ያስተዳድራል፤ ይህም ኢራናዊ የሃይማኖት መሪና አሜሪካ ማዕቀብ በጣለችበት የIRGC ዩኒቨርሲቲ ውስጥ የከፍተኛው መሪ ተወካይ ጽሕፈት ቤት የበላይ ተቆጣጣሪ የሆኑት ሙሐመድ ጀዋድ ቫዚሪፋርድ (Muhammad Jawad Vazirifard) ጽሑፎችን አሳትሟል።

በሚቺጋን የLGBT መብቶች

ሚቺጋን የLGBT መብቶችን ለመከላከል ቁርጠኝነት ብታሳይም፣ በግልጽ ፀረ-ግብረ ሰዶም በሆነ ኢማም የሚመራ ድርጅት ግን በገንዘብ ደግፋለች። በ2019 ገዥዋ ዊትመር እያንዳንዱ የግዛቱ የዕርዳታ ስምምነት ሠራተኞችን ወይም አመልካቾችን በፆታዊ ዝንባሌና በፆታ ማንነት ላይ ተመሥርቶ መድልዎ እንዳይፈጸምባቸው እንዲከለክል አዘዋል፤ እንዲሁም ቀዳሚያቸው ለሃይማኖት ድርጅቶች ሰጥተውት የነበረውን ነፃ ማለፊያ አንስተዋል። ደንቡ አንድ ሰባኪ የሚናገረውን አይገዛም፤ የመስጊዱና የሐዲ ኢንስቲትዩት የቅጥር አሠራርም አይታወቅም።

Light of Guidance እና የሐዲ ኢንስቲትዩት አስተያየት እንዲሰጡ ለቀረበላቸው ጥያቄ ምላሽ አልሰጡም።

የሕግ ክፍተት

Light of Guidance የኢራን እስላማዊ ሪፐብሊክን ማስተዋወቁ በራሱ የግብር ነፃነቱን አደጋ ላይ ሊጥለው ይችላልን? ምናልባት አይችልም። በ1992 IRS ስለ በጎ አድራጎት ድርጅቶች የውጭ እንቅስቃሴዎች ያወጣው የሥልጠና ጽሑፍ “የውጭ መንግሥትን መደገፍ እውቅና የተሰጠው የበጎ አድራጎት ዓላማ አይደለም” ይላል፤ ነገር ግን መለኪያው ድርጅቱ “የውጭውን መንግሥት ለመደገፍ ተቋቋመ ወይ” የሚለው ነው። ስለዚህ የኩመይኒ ተከታይ መስጊዶች ለኢራን ከፍተኛ መሪ በነፃነት ድጋፋቸውን ማሰማት ይችላሉ። የምርጫ ዘመቻ ክልከላው የሚመለከተው በውጭ አገር ምርጫዎችንም ጨምሮ የሕዝብ ሥልጣን እጩዎችን ብቻ ሲሆን፣ የኢራን ከፍተኛ መሪ ግን በሕዝብ የተመረጠ ባለሥልጣን አይደለም። የአሜሪካ ሕግ በውጭ አገሮች ለ“ሕግ ማውጣት” የሚደረግ ቅስቀሳን ቢገድብም፣ ያው የIRS ጽሑፍ የ“አምባገነን ወይም ቲኦክራሲያዊ ሥርዓት” ድንጋጌዎችን እንደ ሕግ መቁጠር “ተገቢ ላይሆን ይችላል” ሲል ይከራከራል። ጥቅሙ ለቴህራን።

በዚህ ግልጽ የሕግ ክፍተት ምክንያት Light of Guidance ለኢራን አያቶላህዎች ተሟጋችነቱን መቀጠል ይችላል። በሌላ በኩል ወጪውን የሚሸፍኑት አሜሪካውያን ግብር ከፋዮች ናቸው። ለመስጊዱና ለሐዲ ኢንስቲትዩት የሚለግሱ ሰዎች ልገሳቸውን ከግብር መቀነስ ይችላሉ፤ ሁለቱም ድርጅቶች የገቢ ግብር አይከፍሉም፤ ሐዲም ወደ 1 ሚሊዮን ዶላር የሚጠጋ የመንግሥት ዕርዳታ ማግኘቱን አሳውቋል። ከዚህ ውስጥ የተወሰነው ምናልባት ትምህርት ቤቱን ለመደጎም የዋለ ሊሆን ይችላል፤ ነገር ግን ገንዘብ የሚለዋወጥ ነው፤ በዚያ ያወጣው ባነሰ መጠን በሌላ ቦታ ሊያወጣ የሚችለው ይጨምራል። በእርግጥም የLight of Guidance ትምህርቶች የሚካሄዱት በሐዲ ኢንስቲትዩት ውስጥ ነው። በተግባር ግብር ከፋዮች ለውጭ ባላጋራ የሚደረግ ፕሮፓጋንዳንና በዲርቦርን በሚገኝ አክራሪ ኢስላሚስት በአሜሪካ ምርጫ ላይ የሚፈጸም ግልጽ የፖለቲካ ዘመቻ ጣልቃ ገብነትን እየደጎሙ ነው።